İsimden işlev çıkarırken dikkat et
Kontur, bir referansa göre aynı yükseltideki noktaları birleştiren eş yükselti çizgisidir. Bir harita gösterimidir; zeminde kendiliğinden bulunan bir hendek veya yapılması gereken bir kazı değildir. Konturların sıklaşması aynı harita ölçeği ve aynı yükselti aralığı içinde daha dik bir yüzey ilişkisine işaret eder; çizginin nerede olduğu ve doğruluğu haritanın verisine bağlıdır. Telefon konumu veya kaba yükseklik modeli uygulama kotu olarak kabul edilmemelidir. [3]
Kontura yakın doğrultuda tarım yapmak, kontur boyunca su depolayan bir kanal açmakla aynı iş değildir. NRCS’nin kontur tarımı tanımı tarla işlemleriyle oluşan sırt, iz ve pürüzlülüklerin su akışını etkileyecek biçimde düzenlenmesini ele alır. Bu kavramdan doğrudan bir kazı projesi çıkarılamaz. [4]
Hendek ise tek başına amacı açıklamaz. Sözcük bir kazının biçimini anlatabilir; suyu geçici tutan, ileten veya drenaj sağlayan farklı düzenekler için kullanılabilir. Bu sayfada karışıklığı azaltmak için iki ayrı ifade kullanıyoruz. “Tesviye sızdırma hendeği”, boyuna doğrultuda yaklaşık aynı kotta düşünülen ve geçici tutma ile sızdırmayı amaçlayan yaklaşımı anlatır. “Eğimli iletim hendeği”, suyu belirli bir çıkışa götürmek üzere boyuna kot farkı bulunan yaklaşımı anlatır. Bunlar bu yazının işlevsel ayrımıdır; Türkiye’de tek bir resmî yapı sınıflandırması oldukları iddia edilmez.
İngilizce swale sözcüğünü gördüğünde yalnız kelimeye güvenme. Peyzaj ve permakültür metinleri sızdırma amaçlı örnekler anlatabilirken, yağmursuyu yönetimi kaynakları bitkilendirilmiş iletim, arıtım veya geçici depolama kanallarını da bu adla tanımlar. Dolayısıyla her swale tesviye hendeği değildir; her bitkili kanal da sızdırma sistemi değildir. Amaç, boyuna profil, zemine geçiş ve çıkış birlikte açıklanmalıdır. [5] [6]
Teras sözcüğü de bağlama bağlıdır. Gündelik kullanımda düzleştirilmiş bir basamak anlaşılabilir. NRCS Terrace 600 ise eğime enine yapılan toprak sırtı, kanal veya bunların birleşimini kapsar; eğim boyunca akış mesafesini ve erozyonu yönetme amaçlarını içerir. Bu teknik terim bütün terasların bütünüyle yatay, aynı genişlikte veya mutlaka duvarlı olduğu anlamına gelmez. İstinat duvarı bulunan bir teras ayrıca yapısal değerlendirme gerektirebilir. [1]
Gölet, kazı, dolgu veya ikisinin birleşimiyle su biriktiren yapıdır. Sadece yerdeki çukurluk, bir yağıştan sonra kalan su veya haritadaki mavi alanla eş tutulmaz. “Sızdırmak istiyorum” ile “suyu depolamak istiyorum” farklı hedeflerdir; gölette sızıntı bir kayıp veya yapı sorunu olabilir. Bir yapının küçük görünmesi arızasının sonuçlarının küçük olacağını göstermez. [2]
| Kavram | Temel soru | Bu addan çıkarılamayan sonuç |
|---|---|---|
| Kontur | Hangi noktalar aynı yükseltide? | Buraya kazı yapılmalı |
| Tesviye sızdırma hendeği | Geçici tutulan su nereye ve hangi koşulda sızacak? | Zemin suyu güvenle kabul eder |
| Eğimli iletim hendeği | Su hangi çıkışa taşınacak? | Çıkışın kapasitesi ve kullanım hakkı yeterli |
| Teras | Eğim ve yüzey akışı nasıl değiştiriliyor? | Her teras yataydır veya duvar gerektirmez |
| Gölet | Su hangi amaçla, ne kadar süre biriktirilecek? | Kazı ve su tutma güvenlidir |
Kavramları işlevine göre karşılaştır
Seçim bir yapı veya uygunluk önerisi değildir. Birden fazla kavramın sorularını notuna ekleyebilirsin.
Kontur
Aynı yükseltideki noktaları birleştiren harita çizgisi.
Su ilişkisi: Yükselti ilişkisini gösterir; kazılmış yapı değildir.
Yanlış çıkarım: Buraya kazı yapılmalı sonucu çıkmaz.
- Haritanın kaynağı ve yükselti verisinin doğruluğu nedir?
- Bu çizgi yalnız mevcut topografyayı mı gösteriyor, önerilen bir müdahaleyi mi?
Tesviye sızdırma hendeği
Boyuna yaklaşık aynı kotta geçici tutma ve sızdırma amacı.
Su ilişkisi: Zemine geçiş koşulludur.
Yanlış çıkarım: Zemin suyu güvenle kabul eder sonucu çıkmaz.
- Zemin ve yeraltı suyu bakımından sızdırma uygunluğu hangi incelemeyle değerlendirilecek?
- Doygunluk, tıkanma veya büyük yağışta su nereye gidecek?
Eğimli iletim hendeği
Boyuna kot farkıyla bir çıkışa iletim amacı.
Su ilişkisi: Alıcı ortam ve fazla su yolu ayrıca değerlendirilir.
Yanlış çıkarım: Çıkışın kapasitesi ve kullanım hakkı yeterli sonucu çıkmaz.
- Suyun iletileceği alıcı ortam ve kullanım yetkisi nedir?
- Çıkış, erozyon ve aşağıdaki yapılar bakımından hangi değerlendirmeye ihtiyaç var?
Teras
Eğime enine toprak sırtı, kanal veya bunların birleşimi.
Su ilişkisi: Akış ve erozyon yönetimi bağlamı.
Yanlış çıkarım: Her teras yataydır veya duvar gerektirmez sonucu çıkmaz.
- Bu kaynak hangi teras türünü ve hangi amacı tarif ediyor?
- Zemin, akış, olası duvar ve bakım birlikte nasıl değerlendirilecek?
Gölet
Kazı, dolgu veya ikisinin birleşimiyle su biriktiren yapı.
Su ilişkisi: Depolama amacı ve su dengesi ayrıca incelenir.
Yanlış çıkarım: Kazı ve su tutma güvenlidir sonucu çıkmaz.
- Su kaynağı, depolama amacı ve mevsimsel su dengesi nedir?
- Taşma, arıza, erişim ve gerekli yetkiler hangi kapsamda incelenecek?
Swale sözcüğünün kullanımı kaynağa göre değişir. Otomatik tesviye veya sızdırma eşleştirmesi yapılmaz.
Tesviye ve iletim aynı kelime değildir
Aşağı yönlü kesikli çizgiler: zemine bağlı, garanti edilmeyen sızdırma. Fazla su / arıza: bilinmiyor.
Boyuna hareket: alıcı ortama ilişkin soru. Çıkış ve fazla su / arıza: ayrıca değerlendirilecek.
Swale teriminin kullanımı kaynağa göre değişir. Bu profiller kot veya boyut vermez.
Suyun nereye gideceğini sor
Bir yapı konuşulurken yalnız “suyu tutar mı” sorusu yetmez. Mevcut yağış veya akış nereden geliyor? Yapı dolmadığında, dolduğunda, çıkışı tıkandığında ve beklenenden büyük bir olayda su nerede bulunacak? Bu yollar başka bir parsele, yola, yapıya, kuyuya, fosseptiğe, sulak alana veya dereye ulaşıyor mu? Bilmediğin güzergâhı haritada kesintisiz güvenli oklarla tamamlamak yerine “bilinmiyor” diye işaretle.
Sızdırma her sahada yararlı bir varsayılan çözüm değildir. Zeminin suyu kabul etmesi, sızan suyun alttaki tabakalarda ve komşu yapılarda sorun yaratmaması, yeraltı suyu ve su kalitesi etkileri ayrı ayrı incelenir. İngiltere’nin SuDS standartları da sızdırmayı uygun zemin koşullarına bağlar; zemin hareketi, su basması ve kirlilik risklerini ayrıca ele alır. Burada bu teknik başlıkları soru olarak kullanıyoruz; o ülkenin sayısal mesafe ve tasarım koşullarını Türkiye’ye taşımıyoruz. [7]
İletim de yalnız suyu bahçeden uzaklaştırmak değildir. Çıkışın bulunduğu alanın suyu kabul edebilmesi, orada erozyon oluşmaması ve mevcut sistemin etkilenmemesi gerekir. Su bir mülkiyet sınırını geçtiğinde mesele çizimin dışında kalmaz. Komşunun sözlü olarak “olur” demesi teknik uygunluk veya gerekli kurum kararının yerine geçmez. Kanal, teras ve göletin birlikte bulunduğu bir sistemde bir parçadaki değişiklik diğer parçaların koşullarını da değiştirebilir.
Hacim ile taşkın güvenliğini ayır. Belirli miktarda suyun kaba sığması; suyun ne hızla geldiğini, nereden taşacağını, zeminin kararlılığını veya çıkışın tıkanmasını açıklamaz. Bahçenin su bütçesi sayfası ihtiyacı düşünmek için yararlıdır; hendek veya gölet boyutlandırma aracına dönüşmez. Bu nedenle burada yağıştan “uygun hendek” sonucu hesaplanmaz.
Su yolu ve bilinmeyenler
Gözlenen ilişki — kesintisiz
Varsayım - - kesik
Bilinmiyor ?
Ayrı soru; komşu, yol, yapı ve dere etkisi bilinmiyor.
Lejant: kesintisiz ilişki gözlemi, kesikli ilişki varsayımı, soru işareti bilinmeyeni gösterir. Bu bir güvenli güzergâh haritası değildir.
Zemin ve güvenliği teknik değerlendirmeye bırak
Yüzeyde su birikmesi tek başına geçirimsiz bir tabakanın kanıtı değildir. Aynı görünüm yüzey sıkışması, tabakalı zemin, yüksek yeraltı suyu, yandan gelen su, bozuk bir hat veya başka nedenlerle oluşabilir. Fotoğrafla tanı koyma; gördüğün şeyi ve görmediğin kısmı ayır. Haritadaki eğim, zeminin kayma veya taşıma davranışını açıklamaz.
Göletle ilgili teknik incelemede su kaynağı, kullanım amacı, buharlaşma ve sızıntı kayıpları, sediment birikimi, zemin, taşma düzeni, gömülü hatlar ve işletme güvenliği birlikte düşünülür. NRCS standardı bunları sahaya bağlı tasarım ve bakım konusu olarak ele alır. Burada standardın boyutları aktarılmıyor; teknik dosyanın neden bir fotoğraftan daha fazlasını gerektirdiği gösteriliyor. [2]
Yeni çatlak, çökmeye benzer hareket, kabarma, yamaçtan olağandışı su çıkışı veya mevcut sette değişim gördüğünde veri toplamak için yakına gitme. Riskli alanda suyu tutarak, başka yere vererek, bir çukur açarak veya dolgu ekleyerek deneme yapma. Can güvenliğiyle ilgili acil tehlike varsa güvenli alana geç ve 112 üzerinden yardım iste. Bu belirtiler burada teşhis değildir; sahaya girerek kendi kendine test yapmama nedenidir.
Gölet veya dolu kanal çevresinde boğulma tehlikesi vardır. Görünürde sakin su, güvenli giriş veya güvenli çıkış demek değildir. DSİ’nin su yapıları için uyarıları derinlik değişimi, akıntı ve çıkış güçlüğüne dikkat çeker. Gözlem amacıyla suya girme; çocukların ve hayvanların erişimini, çevre güvenliğini ve bakım sorumluluğunu proje görüşmesinde ayrıca ele al. Yalnız uyarı levhası bir güvenlik tasarımı değildir. [11]
Yeraltı kablosu, gaz hattı, su borusu, drenaj hattı veya eski yapı kalıntısı olasılığı “görmedim” diye yok sayılamaz. İnceleme dosyasında altyapı bilgisi bilinmiyorsa bunu açık bırak. Yeni kazı veya araziyi suyla dolduran geçirgenlik deneyi bu rehberin gözlem görevine dahil değildir. Gerekli saha araştırmasının yöntemini ve güvenliğini ilgili uzman belirler.
Türkiye koşullarını ayrıca doğrula
Türkiye’de kıyı etkisi, yükselti ve dağların uzanışı farklı iklim koşulları oluşturur. Bölge adı ilk bağlamı sağlar; aynı ildeki iki parselin yağış, toprak, bakı ve su davranışı aynı olmayabilir. MGM’nin iklim bilgisi ve istasyon kayıtları başlangıç kaynağıdır. Aylık veya yıllık yağış toplamı, bir yapının taşkın tasarımında gereken kısa süreli aşırı yağış analizinin yerine geçmez. [8]
Akdeniz ve Ege için düşünülmüş bir örnekte yazın su ihtiyacı ile yağışlı dönemde suyun güvenli yönetimi birlikte sorulur. İç kesimler için düşünülen bir örnekte kar, donmuş zemin ve kar erimesi koşulları ayrıca gündeme gelebilir. Karadeniz bağlamındaki bir örnekte uzun ıslak dönemler ve yamaç durumu özel dikkat gerektirebilir. Bunlar bölge adına verilmiş tasarım sonuçları değildir; yerel veride doğrulanacak örnek soru başlıklarıdır. Marmara ve geçiş alanlarında da yerleşim, yol drenajı ve parsel dışı katkılar bölge etiketinden daha belirleyici olabilir.
İzin ve su hakkını yapı adından çıkarma. Resmî Gazete’deki 2019 Su Tahsisleri Hakkında Yönetmelik; genel sular, özel sular, çatı suları ve yağmur suyu birikintileri gibi ayrı tanımlar kullanır. Metnin 6. maddesinde çatı suları ve yağmur suyu birikintileri için tahsis kapsamına ilişkin ayrım vardır. Bu hüküm, arazide yapılacak her göletin veya her kazının bütün izinlerden muaf olduğu anlamına gelmez. Biriktirme, kaynak/akarsu kullanımı ve suyun başka yere verilmesi aynı hukuki soru değildir. [9]
Bu paket, bütün mevzuat değişikliklerini ve belirli bir parselin güncel izin durumunu doğrulamış bir hukuk görüşü değildir. DSİ Bölge Müdürlüğüne su kaynağı ve akışla ilgili yetkiyi; İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne arazi kullanımı ve tarımsal yapı kapsamını; belediye ya da ilgili yerel idareye planlama ve yapı koşullarını sor. Tarım arazilerinin korunması için ayrı bir değerlendirme çerçevesi bulunur. Korunan alan, orman, mera, sulak alan veya içme suyu havzası söz konusuysa yetkili kurumu ve ek koşulları ayrıca yazılı doğrulat. Hangi başvurunun gerektiği burada kesinleştirilmemiştir. [10]
İnceleme için anlaşılır bir dosya hazırla
İyi bir başlangıç dosyası kısa, tarihli ve izlenebilirdir. “Hendek istiyorum” yerine önce sorunu yaz: “Yağmurdan sonra üst sınırdan gelen su yol kenarında iz bırakıyor; kaynağını ve güvenli yönetim seçeneklerini öğrenmek istiyorum.” Kullanmak istediğin yapı adını ikinci sıraya koy. Böylece görüş yalnız önceden seçilmiş bir çözümü onaylatmaya dönüşmez.
Elindeki krokiyi, fotoğrafı, eski proje veya bakım kaydını ayrı kimlikle tanımla. Tarihi, kaynağı ve hangi alana ait olduğu belli olsun. Fotoğrafta görülen su izi gözlemdir; “bu su kesin komşu tarladan geliyor” açıklaması kanıt yoksa yorumdur. Krokide tahmini sınırı, doğrulanmış sınırdan farklı göster. Fotoğraf bulunmaması yeni ve tehlikeli bir saha gezisi yapmanı gerektirmez.
Bir görüş istediğinde şu konuları birlikte sor: amaç ve mevcut sorun; suyun kaynağı ve alıcı ortamı; zemin ve yeraltı suyu; taşkın ve arıza sonuçları; altyapı ve komşu etkileri; gerekli kurum kararları; işletme ve bakım. Yetkinlik ihtiyacı konuya göre değişir. Harita ölçümü, geoteknik inceleme, hidrolik değerlendirme ve tarımsal kullanım için farklı uzmanlıklar gerekebilir. Tek bir genel onay cümlesinin bunların tamamını kapsadığını varsayma.
Yanıt geldiğinde belge tarihini, sorumlu kişiyi/kurumu, incelenen parseli, kullanılan veri ve sürümü, yanıtın kapsamadığı konuları ve açık soruları kaydet. Başka arazideki proje, bir ön görüş veya eski bir rapor bu sahanın uygulama onayı değildir. Bir bilgi değiştiğinde eski gözlemi silme; hangi yorumun neden değiştiğini ayrı notla belirt.
Sık sorulan sorular
Konturu bulursam hendeğin yeri belli olur mu? Hayır. Kontur yükseltiyi gösterir; yer seçimi ve uygunluk farklı kanıt gerektirir. Ölçüm doğruluğu da ayrıca değerlendirilir.
Swale yazan her görsel sızdırma hendeği midir? Hayır. Kaynağın terimi hangi işlevle kullandığını, boyuna profilini ve çıkışını oku. Sözcük tek başına suyun nerede kalacağını söylemez.
Teras ile gölet aynı su depolama çözümü müdür? Hayır. Bir teras sistemi akış ve erozyon yönetimi için kullanılabilir; gölet açık su biriktiren bir yapıdır. Bir projede birlikte bulunmaları birbirlerinin yerine geçtiklerini göstermez.
Küçük bir deneme kazısı yapıp sonucu gözlesem yeterli olur mu? Bu rehber böyle bir deneme önermez. Kazı ve su yüklemesi mevcut riskleri değiştirebilir; gerekli araştırma yetkin kişinin planıyla yapılmalıdır.
Bütün kutuları işaretlemek ne sağlar? Dosyanın hangi soruları içerdiğini gösterir. Güvenlik puanı, izin, proje veya teknik onay üretmez. “Bilinmiyor” yanıtı eksikliktir; otomatik olarak “hayır” sayılmaz.
Bugün tamamlanabilecek yararlı iş nedir? Yeni müdahale yapmadan elindeki kayıtları tarihlendir, gözlem ve yorumu ayır, suyun girişi ile bilmediğin çıkışını işaretle ve teknik görüş sorularını tek sayfada toparla. Sonraki adım, bu dosyanın uygun uzmanlık ve kurumlarla değerlendirilmesidir.
Gözlem, yorum ve teknik yanıt
- Gözlem · F01
Fotoğrafta sediment izi var.
- Yorum · K01
Su yol tarafından geliyor olabilir.
- Teknik durum · EGE A
Kaynak ve zemin incelemesi bekleniyor.
Varsayımsal eğitim kaydı; gerçek fotoğraf, rapor veya onay değildir.
Dört varsayımsal dosya
Aşağıdaki dört dosya kurmacadır. Yer adları iklim bağlamını düşünmek içindir; gerçek saha, ölçüm, kurum başvurusu veya uzman yanıtı değildir. Verilen alanlar ve tarihler tasarım girdisi ya da yapım izni olarak kullanılamaz. Her örnekte doğru sonuç hangi yapının yapılacağı değil, eldeki kayıtla hangi sorunun sorulacağıdır.
Örnek A Ege bağlamında sızdırma fikri
Alan kodu: EGE A. Yerel bağlam: İzmir çevresinde varsayımsal bahçe. Amaç: Proje fikri. Sorun: “Yazın bahçe kuruyor; yağışlı dönemde gördüğüm akışı tutmak istiyorum.” Konuşulan kavram: Kullanıcının swale adını verdiği tesviye sızdırma hendeği fikri.
Mevcut kayıt: F01, 12 Şubat 2026, kullanıcının mevcut fotoğrafı; K01, tarihsiz el krokisi. Gözlem: Fotoğrafta üst sınır yakınında açık renkli sediment izi görülüyor. Yorum: Suyun yol tarafından geldiği düşünülüyor; kaynak doğrulanmamış. Su girişi: Tahmin. Olağan çıkış: Bilinmiyor. Dolma/arıza yolu: Bilinmiyor. Zemin ve yeraltı suyu: Belge yok. Altyapı: Bilinmiyor. Etkilenecek alan: Alt tarafta komşu sınırı ve yol; konumlar krokide yaklaşık.
Üretilen sonuç: “Kayıt kapsamı: Mevcut fotoğraf ve yaklaşık kroki. Açık sorular: Su kaynağı, çıkış, sızdırma uygunluğu, altyapı ve komşu etkisi. Teknik değerlendirme durumu: Bu araç tarafından değerlendirilmedi.” Kullanıcı tüm kutuları işaretlese bile bu son satır değişmez.
Teknik görüş soruları: “Sızdırma bu sahanın zemin ve yeraltı suyu koşullarında değerlendirilebilir mi? Parsel dışından gelen akış ve alıcı ortam için hangi veri gerekli?” Bir sonraki adım: Mevcut kayıtları uzmanla paylaşmaya hazırlamak ve ilgili kurum kapsamını sormak. Yapılmayacak çıkarım: Yaz kuraklığı olduğu için hendek uygundur. Kararı değiştirebilecek bilgi: Sahanın su davranışını ve etkilenebilecek çevreyi ele alan gerçek inceleme; bu bilgi henüz yok.
Örnek B Karadeniz bağlamında mevcut ıslak alan
Alan kodu: KD B. Yerel bağlam: Trabzon çevresinde varsayımsal yamaç bahçesi. Amaç: Mevcut sorun. Sorun: “Yağıştan sonra yamaçtaki ıslak iz birkaç gün görünür kaldı.” Kayıt: F02, 18 Mart 2026, güvenli noktadan daha önce çekilmiş fotoğraf; N02, aynı tarihli gözlem notu. Gözlem: Aynı yerde ıslaklık; notta çitte önceki fotoğraftan farklı bir eğilme şüphesi var. Bunun nedeni bilinmiyor.
Konuşulan kavram: Kullanıcı suyu tutan bir hendek öneriyor. Su girişi: Bilinmiyor. Çıkış: Bilinmiyor. Zemin ve hatlar: Bilinmiyor. Erişim güvenliği: Belirsiz. Etkilenebilecek alan: Aşağıda bir yapı olduğu beyan edilmiş; parsel ve yapı ilişkisi ölçülmemiş.
Üretilen sonuç: “Gözlemler teşhis değildir. Güvenlik belirsizliği var; yerinde deneme veya ek su tutma önerisi üretilemez. Mevcut kayıtlarla yetkin değerlendirme istenmeli.” Araç yeni fotoğraf çekmek için yamaçta ilerleme görevi oluşturmaz. Kullanıcı ayrıca aktif hareket veya acil tehlike olduğunu işaretlerse acil güvenlik metni öncelikli görünür.
Bir sonraki adım: Güvenli alandan mevcut dosyayı düzenlemek, güvenlik kaygısını ilgili uzmana/kuruma iletmek. Açık soru: “Bu belirtilerin değerlendirilmesi için hangi uzmanlık ve hangi güvenli inceleme gerekir?” Yapılmayacak çıkarım: Islak iz görüldüğü için drenaj hendeği açılmalı veya daha çok sızdırma sağlanmalı. Kararı değiştirebilecek bilgi: Yetkin yerinde değerlendirme; örnekte böyle bir rapor bulunmuyor.
Örnek C İç Anadolu bağlamında gölet isteği
Alan kodu: IA C. Yerel bağlam: Konya çevresinde varsayımsal bahçe. Amaç: Proje fikri. Sorun: “Yaz kullanımı için su biriktirmek istiyorum.” Kayıt: K03, mevcut kaba harita; N03, 4 Nisan 2026 tarihli ihtiyaç notu. Gözlem: Kullanıcı bahar döneminde bir çukurlukta su gördüğünü yazmış; süre ve kaynak ölçülmemiş. Bir haritada görülen mavi leke kalıcı su kaynağı sayılmıyor.
Konuşulan kavram: Gölet. Su kaynağı: Yağış, dış akış veya yeraltı suyu ayrımı bilinmiyor. Çıkış ve dolma/arıza: Bilinmiyor. Zemin: Belge yok. İzin ve su hakkı: Yanıt yok. Erişim: Yakın çevrede çocuk ve hayvan bulunabileceği belirtilmiş; erişim düzeni tasarlanmamış.
Üretilen sonuç: “Depolama amacı tanımlı; su kaynağı, mevsimsel denge, güvenlik ve yetki kapsamı açık. Bu araç gölet kapasitesi veya yer seçimi üretmez.” Kurum sorusu: “Düşünülen su kaynağı ve arazi statüsü için hangi tahsis, proje ve izin değerlendirmeleri gerekli?” Teknik soru: “Bu amaca ilişkin su dengesi ve seçenek karşılaştırması hangi verilerle yapılmalı?”
Yapılmayacak çıkarım: Kışın su görüldüğü için yazın yeterli su vardır; yağmur suyu denildiği için bütün izinler gereksizdir. Sonraki bilgi: Kaynağı doğrulanmış su rejimi, ilgili zemin ve güvenlik çalışmaları ile kurumlardan kapsam yanıtı. Bu örnek kazı veya su biriktirmeye başlama kararı değildir.
Örnek D Marmara bağlamında mevcut teras ve iletim
Alan kodu: MM D. Yerel bağlam: Balıkesir çevresinde varsayımsal bahçe. Amaç: Mevcut sorun. Kayıtlar: F04, 9 Mayıs 2026 tarihli mevcut fotoğraf; R04, 2022 tarihli önceki malik tarafından bırakılmış bir çizim. Çizimin kimin tarafından hazırlandığı ve hangi sürümü gösterdiği bilinmiyor. Gözlem: Bir düzleştirilmiş alanın kenarında kanal benzeri şekil ve alt tarafta yol bulunuyor. Kullanıcı bu şekli “kontur hendeği” diye adlandırmış.
Su yolu: Çizimde çıkış oku yola yöneliyor, fakat mevcut fotoğrafta devamı görülmüyor. Gözlem ile eski çizim ayrı kayıt olarak korunur. Konuşulan kavramlar: Teras ve olası iletim hendeği; tesviye olduğu doğrulanmamış. Teknik belge durumu: Diğer belge. Kapsam: Eski çizim, alan eşleşmesi belirsiz. Yetki veya onay: Doğrulanmadı.
Üretilen sonuç: “Kapsam eşleşmesi yeniden kontrol edilmeli. Mevcut çıkış ve yol etkisi için değerlendirme gerekiyor.” Sorular: “Çizimdeki sistem bugün mevcut mu? Yol drenajına ilişkin sorumlu kurum hangisi? Bakım veya değiştirme için hangi kapsam geçerli?” Kullanıcı eski çizimdeki onay benzeri damgayı işaretlese bile araç yeni uygulamayı onaylı göstermez.
Yapılmayacak çıkarım: Eski terasın varlığı yeni hendek açmaya izin verir; su yol kenarına ulaştığı için sorun çözülmüştür. Bir sonraki adım: Belgenin kimliğini ve kapsamını doğrulamak, mevcut sistemin teknik değerlendirmesini istemek. Kanaldaki tıkanıklığı kendi kendine açma veya suyu başka yere verme talimatı üretilmez.
Kopyalanabilir boş teknik görüş notu
Başlık: Kontur hendek teras gölet teknik görüş notu
Oluşturulma tarihi ve saat dilimi: ____________________
Alan kodu ve isteğe bağlı il/ilçe: ____________________
Amaç: Kavram öğrenme / Mevcut sorun / Proje fikri
Sorun veya öğrenme sorusu: ____________________
Konuşulan kavramlar: ____________________
Mevcut kayıt 1: Kod __________ Tarih __________ Kaynak __________
Mevcut kayıt 2: Kod __________ Tarih __________ Kaynak __________
Gözlenen olgu: ____________________
Yorum veya varsayım: ____________________
Su girişi: Biliniyor / Tahmin / Bilinmiyor. Dayanak: __________
Olağan çıkış: Biliniyor / Tahmin / Bilinmiyor. Dayanak: __________
Dolma veya arıza durumu: Biliniyor / Tahmin / Bilinmiyor. Dayanak: __________
Zemin ve yeraltı suyu belgesi: ____________________
Altyapı ve mülkiyet belgesi: ____________________
Etkilenebilecek alanlar ve belirsizlikler: ____________________
Erişim güvenliğiyle ilgili mevcut bilgi: ____________________
Aktif veya acil tehlike beyanı: Evet / Hayır / Bilmiyorum
Teknik sorular: ____________________
Kurum ve izin soruları: ____________________
Görüş istenecek uzmanlık veya kurum: ____________________
Beklenen belge ve yanıt kapsamı: ____________________
Bir sonraki adımın sorumlusu ve tarihi: ____________________
Bu not gözlem ve soru listesidir. Kazı, yönlendirme, su tutma, ruhsat veya güvenlik onayı değildir. Yeni saha deneyi gerektirmez. Belge olmayan yanıtlar doğrulanmış teknik görüş sayılmaz.
Belge ve görüş talebi şablonu
Belge kaydı için boş şablon: Belge kodu __________; Belge türü __________; Tarih __________; Veren kişi/kurum __________; İncelenen alan ve amaç __________; İncelenen sürüm __________; Yanıtlanan sorular __________; Koşullar __________; Kapsam dışı __________; Açık sorular __________; Doğrulama kaynağı __________; Sonraki sorumlu __________.
Görüş isteme metni: “Ekteki mevcut kayıtlar için değerlendirme kapsamınızı öğrenmek istiyorum. Amacım [amaç], gözlediğim durum [olgu]. [Belge kodları] mevcut; [eksikler] henüz bilinmiyor. Su yolları, zemin, taşkın/arıza, altyapı ve izin konularından hangileri sizin incelemenize giriyor? Gerekli ek çalışma ve yetkili kurumları, ön görüşün sınırlarıyla birlikte belirtir misiniz?” Bu metin yalnız taslaktır; araç göndermez.
Teknik görüş notu hazırla
Gözlem ve soru notudur, uygulama projesi değildir. Kazı, su yönlendirme, su tutma, ruhsat veya güvenlik onayı vermez.
Notlar yalnız bu sayfanın açık belleğinde kalır. Yenileyince kaybolur; saklamak için kopyala veya TXT indir. Sunucuya, hesaba ve kalıcı tarayıcı kaydına gönderilmez. Konum, belge ve fotoğraf yükleme yapılmaz; araç e-posta veya başvuru göndermez.
Not doldurmayı bırak; güvenli alana geç. Acil can güvenliği riski için 112’den yardım iste. Bu genel uyarı formun risk saptadığı anlamına gelmez.
Teknik görüş notu
Girişler değişti; notu yeniden oluştur. Eski çıktı güncel değil.
Kaynaklar ve ayrıntılarDayanaklar, kapsam ve içerik inceleme bilgileri
Kaynaklı çalışma yayın onayıyla açıldı. Araştırma eksikleri, bilinmeyen alanlar ve yerel koşullar aşağıda korunur.
Risk düzeyi: Yüksek; uzman incelemesi ve yerel uygunluk gereklidir. Alanınıza özel değerlendirme yapılmadı.
Kaynaklar ve inceleme
Site sahibinin bu sürümü kapsayan yayın talimatı 6 Ekim 2026 tarihinde kayıtlı. Bu karar bağımsız editör veya teknik uzman incelemesi yapıldığını göstermez. Tarihler kaynak erişimini, sayfa sürümü ise içerik değişikliğini belirtir.
Kaynak merkezinde ilişkili rehberleri gör
- Conservation Practice Standard: Terrace (600)
USDA Natural Resources Conservation Service
Teknik rehber · Erişim: 2026-09-30
Belge yayın ayı/yılı: Eylül 2020; tam gün belirtilmemişİddia: NRCS teknik teras kavramı eğime enine sırt/kanal ve yüzey akışı/erozyon amaçlarıyla tanımlanır.
Konum: CPS 600 · Definition / Purpose — Basılı s.1; cross-slope earth embankment/channel ve amaç.
Sınır: Kazı ölçüsü, şev açısı, kapasite veya yerel uygunluk üretilmedi.
Metindeki atfa dönİddia: Terasın suyu nereye ve hangi koşullarda taşıdığı değerlendirmeye dahildir.
Konum: Conditions Where Practice Applies / Outlet considerations — Basılı s.1–3; suyun uygun çıkışı ve çevreye zarar vermeme bağlamı.
Sınır: Taşkın boyutlandırması veya çıkış düzeni tasarlanmadı.
Metindeki atfa dönİddia: Kontur aynı yükseklik çizgisidir; kendi başına kazılmış yapı değildir. Hendek kanal biçimli bir kazıyı ifade edebilir. NRCS terası eğime enine sırt/kanal ve yüzey akışı-erozyon amaçlarıyla tanımlar. Gölet kazı veya dolgu yoluyla su depolayan bir yapıdır.
Konum: CPS 600 · Definition / Purpose — Basılı s.1; cross-slope earth embankment/channel ve amaç.
Sınır: Kaynağın tür, sistem ve bölge kapsamı korunur; örnek görevler ölçülmüş bir başarı veya evrensel takvim değildir.
Metindeki atfa dönİddia: Suyu tutmak veya taşımak yalnız bir noktayı etkilemez. Çıkış yeri, taşma, komşu alan ve mevcut akış ilişkileri değerlendirmeye dahildir. Bir çizgiyi takip etmek bu soruları kendiliğinden çözmez.
Konum: Conditions Where Practice Applies / Outlet considerations — Basılı s.1–3; suyun uygun çıkışı ve çevreye zarar vermeme bağlamı.
Sınır: Kaynağın tür, sistem ve bölge kapsamı korunur; örnek görevler ölçülmüş bir başarı veya evrensel takvim değildir.
Metindeki atfa dönİddia: Saha koşulu, zemin, güvenlik ve ilgili yerel kurallar yapının seçimini etkiler. Bir internet görselinden kazı derinliği, set yüksekliği veya kapasite alma. Bu rehber yapım ölçüsü veya güvenli uygulama onayı vermez.
Konum: Conditions Where Practice Applies / Outlet considerations — Basılı s.1–3; suyun uygun çıkışı ve çevreye zarar vermeme bağlamı.
Sınır: Kaynağın tür, sistem ve bölge kapsamı korunur; örnek görevler ölçülmüş bir başarı veya evrensel takvim değildir.
Metindeki atfa dönİddia: Güvenli noktadan alınmış mevcut durum fotoğrafı, alan krokisi, gözlenen su izi ve amacın işe yarar başlangıç bilgileridir. Bunları bir uygulama projesi gibi sunmadan teknik soruların yanına koy.
Konum: CPS 600 · Definition / Purpose — Basılı s.1; cross-slope earth embankment/channel ve amaç.; Conditions Where Practice Applies / Outlet considerations — Basılı s.1–3; suyun uygun çıkışı ve çevreye zarar vermeme bağlamı.
Sınır: Kaynağın tür, sistem ve bölge kapsamı korunur; örnek görevler ölçülmüş bir başarı veya evrensel takvim değildir.
Metindeki atfa dönİddia: Teras sözcüğü de bağlama bağlıdır. Gündelik kullanımda düzleştirilmiş bir basamak anlaşılabilir. NRCS Terrace 600 ise eğime enine yapılan toprak sırtı, kanal veya bunların birleşimini kapsar; eğim boyunca akış mesafesini ve erozyonu yönetme amaçlarını içerir. Bu teknik terim bütün terasların bütünüyle yatay, aynı genişlikte veya mutlaka duvarlı olduğu anlamına gelmez. İstinat duvarı bulunan bir teras ayrıca yapısal değerlendirme gerektirebilir.
Konum: K2 · USDA NRCS · Conservation Practice Standard Terrace Code 600 · Eylül 2020 — Konum: Definition ve Purpose, basılı s.1; outlet ve saha değerlendirme bölümleri; Plans and Specifications ile Operation and Maintenance, s.4. Destek: Teknik teras tanımı, çıkış ve plan/bakım ilişkisi. Sınır: ABD standardının koşullu teknik bağlamı; ölçüler Türkiye için önerilmez. Canlı sitedeki kaynak kimliği source-s5-nrcs-terrace korunur. İlgili kaynak 6 Ekim 2026 yeniden açıldı.
Sınır: Konum: Definition ve Purpose, basılı s.1; outlet ve saha değerlendirme bölümleri; Plans and Specifications ile Operation and Maintenance, s.4. Destek: Teknik teras tanımı, çıkış ve plan/bakım ilişkisi. Sınır: ABD standardının koşullu teknik bağlamı; ölçüler Türkiye için önerilmez. Canlı sitedeki kaynak kimliği source-s5-nrcs-terrace korunur.
Metindeki atfa dön - Conservation Practice Standard: Pond (378)
USDA Natural Resources Conservation Service
Teknik rehber · Erişim: 2026-09-30
Belge yayın ayı/yılı: Temmuz 2022; tam gün belirtilmemişİddia: Gölet kazı veya dolgu yoluyla su depolayan bir yapı olarak tanımlanabilir.
Konum: CPS 378 · Definition — Basılı s.1; excavation/embankment water storage definition.
Sınır: Tanım kendi parselinde yapım veya izin kararı değildir.
Metindeki atfa dönİddia: Su depolama yapısı saha koşulları, güvenlik ve ilgili kuralların teknik değerlendirmesini gerektirir.
Konum: CPS 378 · Laws and Regulations / Safety / Site Conditions — Basılı s.1–2; yerel koşul, güvenlik ve mevzuat başlıkları.
Sınır: ABD standardı yerel Türkiye projesi veya güncel izin kararı değildir.
Metindeki atfa dönİddia: Kontur aynı yükseklik çizgisidir; kendi başına kazılmış yapı değildir. Hendek kanal biçimli bir kazıyı ifade edebilir. NRCS terası eğime enine sırt/kanal ve yüzey akışı-erozyon amaçlarıyla tanımlar. Gölet kazı veya dolgu yoluyla su depolayan bir yapıdır.
Konum: CPS 378 · Definition — Basılı s.1; excavation/embankment water storage definition.
Sınır: Kaynağın tür, sistem ve bölge kapsamı korunur; örnek görevler ölçülmüş bir başarı veya evrensel takvim değildir.
Metindeki atfa dönİddia: Suyu tutmak veya taşımak yalnız bir noktayı etkilemez. Çıkış yeri, taşma, komşu alan ve mevcut akış ilişkileri değerlendirmeye dahildir. Bir çizgiyi takip etmek bu soruları kendiliğinden çözmez.
Konum: CPS 378 · Laws and Regulations / Safety / Site Conditions — Basılı s.1–2; yerel koşul, güvenlik ve mevzuat başlıkları.
Sınır: Kaynağın tür, sistem ve bölge kapsamı korunur; örnek görevler ölçülmüş bir başarı veya evrensel takvim değildir.
Metindeki atfa dönİddia: Saha koşulu, zemin, güvenlik ve ilgili yerel kurallar yapının seçimini etkiler. Bir internet görselinden kazı derinliği, set yüksekliği veya kapasite alma. Bu rehber yapım ölçüsü veya güvenli uygulama onayı vermez.
Konum: CPS 378 · Laws and Regulations / Safety / Site Conditions — Basılı s.1–2; yerel koşul, güvenlik ve mevzuat başlıkları.
Sınır: Kaynağın tür, sistem ve bölge kapsamı korunur; örnek görevler ölçülmüş bir başarı veya evrensel takvim değildir.
Metindeki atfa dönİddia: Güvenli noktadan alınmış mevcut durum fotoğrafı, alan krokisi, gözlenen su izi ve amacın işe yarar başlangıç bilgileridir. Bunları bir uygulama projesi gibi sunmadan teknik soruların yanına koy.
Konum: CPS 378 · Definition — Basılı s.1; excavation/embankment water storage definition.; CPS 378 · Laws and Regulations / Safety / Site Conditions — Basılı s.1–2; yerel koşul, güvenlik ve mevzuat başlıkları.
Sınır: Kaynağın tür, sistem ve bölge kapsamı korunur; örnek görevler ölçülmüş bir başarı veya evrensel takvim değildir.
Metindeki atfa dönİddia: Gölet, kazı, dolgu veya ikisinin birleşimiyle su biriktiren yapıdır. Sadece yerdeki çukurluk, bir yağıştan sonra kalan su veya haritadaki mavi alanla eş tutulmaz. “Sızdırmak istiyorum” ile “suyu depolamak istiyorum” farklı hedeflerdir; gölette sızıntı bir kayıp veya yapı sorunu olabilir. Bir yapının küçük görünmesi arızasının sonuçlarının küçük olacağını göstermez.
Konum: K3 · USDA NRCS · Conservation Practice Standard Pond Code 378 · Temmuz 2022 — Konum: Definition, s.1; General Criteria, Site Conditions, Reservoir ve Geological Investigations, s.2; sonraki yapı ve bakım bölümleri. Destek: Kazı/dolgu göleti ayrımı; su, zemin, güvenlik ve izin başlıklarının birlikte ele alınması. Sınır: ABD teknik standardıdır; buradan izin muafiyeti veya uygulama boyutu çıkarılmaz. source-s5-nrcs-pond kimliği korunur. İlgili kaynak 6 Ekim 2026 yeniden açıldı.
Sınır: Konum: Definition, s.1; General Criteria, Site Conditions, Reservoir ve Geological Investigations, s.2; sonraki yapı ve bakım bölümleri. Destek: Kazı/dolgu göleti ayrımı; su, zemin, güvenlik ve izin başlıklarının birlikte ele alınması. Sınır: ABD teknik standardıdır; buradan izin muafiyeti veya uygulama boyutu çıkarılmaz. source-s5-nrcs-pond kimliği korunur.
Metindeki atfa dönİddia: Göletle ilgili teknik incelemede su kaynağı, kullanım amacı, buharlaşma ve sızıntı kayıpları, sediment birikimi, zemin, taşma düzeni, gömülü hatlar ve işletme güvenliği birlikte düşünülür. NRCS standardı bunları sahaya bağlı tasarım ve bakım konusu olarak ele alır. Burada standardın boyutları aktarılmıyor; teknik dosyanın neden bir fotoğraftan daha fazlasını gerektirdiği gösteriliyor.
Konum: K3 · USDA NRCS · Conservation Practice Standard Pond Code 378 · Temmuz 2022 — Konum: Definition, s.1; General Criteria, Site Conditions, Reservoir ve Geological Investigations, s.2; sonraki yapı ve bakım bölümleri. Destek: Kazı/dolgu göleti ayrımı; su, zemin, güvenlik ve izin başlıklarının birlikte ele alınması. Sınır: ABD teknik standardıdır; buradan izin muafiyeti veya uygulama boyutu çıkarılmaz. source-s5-nrcs-pond kimliği korunur. İlgili kaynak 6 Ekim 2026 yeniden açıldı.
Sınır: Konum: Definition, s.1; General Criteria, Site Conditions, Reservoir ve Geological Investigations, s.2; sonraki yapı ve bakım bölümleri. Destek: Kazı/dolgu göleti ayrımı; su, zemin, güvenlik ve izin başlıklarının birlikte ele alınması. Sınır: ABD teknik standardıdır; buradan izin muafiyeti veya uygulama boyutu çıkarılmaz. source-s5-nrcs-pond kimliği korunur.
Metindeki atfa dön - Topographic Maps: Tools for Planning
U.S. Geological Survey
Resmî hazırlık rehberi · Erişim: 2026-10-06
Yayın tarihi: Belirtilmemişİddia: Kontur, bir referansa göre aynı yükseltideki noktaları birleştiren eş yükselti çizgisidir. Bir harita gösterimidir; zeminde kendiliğinden bulunan bir hendek veya yapılması gereken bir kazı değildir. Konturların sıklaşması aynı harita ölçeği ve aynı yükselti aralığı içinde daha dik bir yüzey ilişkisine işaret eder; çizginin nerede olduğu ve doğruluğu haritanın verisine bağlıdır. Telefon konumu veya kaba yükseklik modeli uygulama kotu olarak kabul edilmemelidir.
Konum: K1 · U.S. Geological Survey · Topographic maps Tools for planning · 1980 — Konum: Yayın sayfasındaki açıklama. Destek: Kontur çizgilerinin eş yükselti ilişkisini göstermesi. Sınır: Harita kavramıdır; saha ölçümü veya kazı doğruluğu sağlamaz. İlgili kaynak 6 Ekim 2026 yeniden açıldı.
Sınır: Konum: Yayın sayfasındaki açıklama. Destek: Kontur çizgilerinin eş yükselti ilişkisini göstermesi. Sınır: Harita kavramıdır; saha ölçümü veya kazı doğruluğu sağlamaz.
Metindeki atfa dön - Contour Farming · Code 330
USDA NRCS
Resmî hazırlık rehberi · Erişim: 2026-10-06
Yayın tarihi: Belirtilmemişİddia: Kontura yakın doğrultuda tarım yapmak, kontur boyunca su depolayan bir kanal açmakla aynı iş değildir. NRCS’nin kontur tarımı tanımı tarla işlemleriyle oluşan sırt, iz ve pürüzlülüklerin su akışını etkileyecek biçimde düzenlenmesini ele alır. Bu kavramdan doğrudan bir kazı projesi çıkarılamaz.
Konum: K4 · USDA NRCS · Conservation Practice Standard Contour Farming Code 330 · Ekim 2017 — Konum: Definition ve Purpose, s.1. Destek: Kontura yakın tarla işlemlerinin ayrı bir uygulama kavramı olması. Sınır: Bir hendek standardı değildir; belgedeki eğim ve sıra ölçüleri bu rehbere aktarılmaz. İlgili kaynak 6 Ekim 2026 yeniden açıldı.
Sınır: Konum: Definition ve Purpose, s.1. Destek: Kontura yakın tarla işlemlerinin ayrı bir uygulama kavramı olması. Sınır: Bir hendek standardı değildir; belgedeki eğim ve sıra ölçüleri bu rehbere aktarılmaz.
Metindeki atfa dön - Data Requirements Library · Swale
Environment Agency
Resmî hazırlık rehberi · Erişim: 2026-10-06
Yayın tarihi: Belirtilmemişİddia: İngilizce swale sözcüğünü gördüğünde yalnız kelimeye güvenme. Peyzaj ve permakültür metinleri sızdırma amaçlı örnekler anlatabilirken, yağmursuyu yönetimi kaynakları bitkilendirilmiş iletim, arıtım veya geçici depolama kanallarını da bu adla tanımlar. Dolayısıyla her swale tesviye hendeği değildir; her bitkili kanal da sızdırma sistemi değildir. Amaç, boyuna profil, zemine geçiş ve çıkış birlikte açıklanmalıdır.
Konum: K5 · Environment Agency · Data Requirements Library Swale · Canlı kayıt — Konum: Surface Water Management altındaki tanım. Destek: Swale sözcüğünün iletim, arıtım, depolama ve koşullu sızdırma işlevleriyle kullanılabilmesi. Sınır: İngiltere varlık tanımıdır; permakültür terminolojisinin tek sözlüğü veya Türkiye standardı değildir. İlgili kaynak 6 Ekim 2026 yeniden açıldı.
Sınır: Konum: Surface Water Management altındaki tanım. Destek: Swale sözcüğünün iletim, arıtım, depolama ve koşullu sızdırma işlevleriyle kullanılabilmesi. Sınır: İngiltere varlık tanımıdır; permakültür terminolojisinin tek sözlüğü veya Türkiye standardı değildir.
Metindeki atfa dön - Extension Gardener Handbook · Landscape Design
NC State Extension
Resmî hazırlık rehberi · Erişim: 2026-10-06
Yayın tarihi: Belirtilmemişİddia: İngilizce swale sözcüğünü gördüğünde yalnız kelimeye güvenme. Peyzaj ve permakültür metinleri sızdırma amaçlı örnekler anlatabilirken, yağmursuyu yönetimi kaynakları bitkilendirilmiş iletim, arıtım veya geçici depolama kanallarını da bu adla tanımlar. Dolayısıyla her swale tesviye hendeği değildir; her bitkili kanal da sızdırma sistemi değildir. Amaç, boyuna profil, zemine geçiş ve çıkış birlikte açıklanmalıdır.
Konum: K6 · NC State Extension · Extension Gardener Handbook bölüm 19 Landscape Design — Konum: Su koruma ve earthworks, swales, berms anlatımı. Destek: Peyzaj bağlamında yağışı yavaşlatma ve sızdırma amacıyla swale kullanımına örnek. Sınır: Bölgesel bahçecilik kaynağındaki eğim, mesafe ve yapım önerileri Türkiye için güvenli eşik olarak alınmadı. Bu kaynak yalnız kavram kullanımına dayanak yapıldı. İlgili kaynak 6 Ekim 2026 yeniden açıldı.
Sınır: Konum: Su koruma ve earthworks, swales, berms anlatımı. Destek: Peyzaj bağlamında yağışı yavaşlatma ve sızdırma amacıyla swale kullanımına örnek. Sınır: Bölgesel bahçecilik kaynağındaki eğim, mesafe ve yapım önerileri Türkiye için güvenli eşik olarak alınmadı. Bu kaynak yalnız kavram kullanımına dayanak yapıldı.
Metindeki atfa dön - National Standards for Sustainable Drainage Systems
Birleşik Krallık hükümeti
Resmî hazırlık rehberi · Erişim: 2026-10-06
Yayın tarihi: Belirtilmemişİddia: Sızdırma her sahada yararlı bir varsayılan çözüm değildir. Zeminin suyu kabul etmesi, sızan suyun alttaki tabakalarda ve komşu yapılarda sorun yaratmaması, yeraltı suyu ve su kalitesi etkileri ayrı ayrı incelenir. İngiltere’nin SuDS standartları da sızdırmayı uygun zemin koşullarına bağlar; zemin hareketi, su basması ve kirlilik risklerini ayrıca ele alır. Burada bu teknik başlıkları soru olarak kullanıyoruz; o ülkenin sayısal mesafe ve tasarım koşullarını Türkiye’ye taşımıyoruz.
Konum: K7 · Birleşik Krallık hükümeti · National standards for sustainable drainage systems SuDS · Canlı resmî metin — Konum: 1.14–1.17 sızdırma koşulları; 3.14 saha incelemesi; 4.16–4.17 yeraltı suyu ve kirlenme. Destek: Sızdırmanın zemin, kararlılık, su basması ve kirlilik bakımından koşullu olması. Sınır: İngiltere drenaj bağlamı; mesafeler ve tasarım olayları Türkiye’ye aktarılmadı. İlgili kaynak 6 Ekim 2026 yeniden açıldı.
Sınır: Konum: 1.14–1.17 sızdırma koşulları; 3.14 saha incelemesi; 4.16–4.17 yeraltı suyu ve kirlenme. Destek: Sızdırmanın zemin, kararlılık, su basması ve kirlilik bakımından koşullu olması. Sınır: İngiltere drenaj bağlamı; mesafeler ve tasarım olayları Türkiye’ye aktarılmadı.
Metindeki atfa dön - Türkiye İklimi
Meteoroloji Genel Müdürlüğü
Resmî hazırlık rehberi · Erişim: 2026-10-06
Yayın tarihi: Belirtilmemişİddia: Türkiye’de kıyı etkisi, yükselti ve dağların uzanışı farklı iklim koşulları oluşturur. Bölge adı ilk bağlamı sağlar; aynı ildeki iki parselin yağış, toprak, bakı ve su davranışı aynı olmayabilir. MGM’nin iklim bilgisi ve istasyon kayıtları başlangıç kaynağıdır. Aylık veya yıllık yağış toplamı, bir yapının taşkın tasarımında gereken kısa süreli aşırı yağış analizinin yerine geçmez.
Konum: K8 · Meteoroloji Genel Müdürlüğü · Türkiye İklimi — Konum: Türkiye İklimi açıklaması ve iklim türleri. Destek: Deniz etkisi, topoğrafya ve iç kesimlerin farklı iklim bağlamları. Sınır: Parsel yağışı, aşırı olay tasarımı veya gelecekteki performans sonucu vermez. Paketteki bölgesel örnekler varsayımsal editoryal senaryolardır. İlgili kaynak 6 Ekim 2026 yeniden açıldı.
Sınır: Konum: Türkiye İklimi açıklaması ve iklim türleri. Destek: Deniz etkisi, topoğrafya ve iç kesimlerin farklı iklim bağlamları. Sınır: Parsel yağışı, aşırı olay tasarımı veya gelecekteki performans sonucu vermez. Paketteki bölgesel örnekler varsayımsal editoryal senaryolardır.
Metindeki atfa dön - Su Tahsisleri Hakkında Yönetmelik
Resmî Gazete
Resmî hazırlık rehberi · Erişim: 2026-10-06
Yayın tarihi: 2019-12-10İddia: İzin ve su hakkını yapı adından çıkarma. Resmî Gazete’deki 2019 Su Tahsisleri Hakkında Yönetmelik; genel sular, özel sular, çatı suları ve yağmur suyu birikintileri gibi ayrı tanımlar kullanır. Metnin 6. maddesinde çatı suları ve yağmur suyu birikintileri için tahsis kapsamına ilişkin ayrım vardır. Bu hüküm, arazide yapılacak her göletin veya her kazının bütün izinlerden muaf olduğu anlamına gelmez. Biriktirme, kaynak/akarsu kullanımı ve suyun başka yere verilmesi aynı hukuki soru değildir.
Konum: K9 · Resmî Gazete · Su Tahsisleri Hakkında Yönetmelik · 10 Aralık 2019 sayı 30974 — Konum: Madde 2 kapsam, Madde 4 tanımlar, Madde 5 ilkeler, Madde 6 tahsise konu edilemeyen durumlar, Madde 8–9 başvuru. Destek: Su kaynağı türünün ve tahsis kapsamının ayrı değerlendirilmesi. Sınır: Açılan metin ilk yayım metnidir; bütün değişikliklerin güncel birleşik metni ve parsel özelindeki izin kapsamı bu paketle doğrulanmadı. Muafiyet kararı verilmez. Resmî Gazete bağlantısı yeniden açılamadı; Bakanlık PDF arşiv kopyasının Madde 2, 4, 6 ve 8–9 bölümleri 6 Ekim 2026 okundu. Güncel konsolide metin değildir.
Sınır: Konum: Madde 2 kapsam, Madde 4 tanımlar, Madde 5 ilkeler, Madde 6 tahsise konu edilemeyen durumlar, Madde 8–9 başvuru. Destek: Su kaynağı türünün ve tahsis kapsamının ayrı değerlendirilmesi. Sınır: Açılan metin ilk yayım metnidir; bütün değişikliklerin güncel birleşik metni ve parsel özelindeki izin kapsamı bu paketle doğrulanmadı. Muafiyet kararı verilmez.
Metindeki atfa dönResmî Gazete bağlantısı yeniden açılamadı. Bakanlık arşivindeki ilk yayım kopyası 6 Ekim 2026 kontrol edildi; güncel birleşik mevzuat ve parsel özelindeki izin kapsamı doğrulanmadı.
- Toprak Koruma ve Arazi Değerlendirme · Faaliyetler
Tarım ve Orman Bakanlığı
Resmî hazırlık rehberi · Erişim: 2026-10-06
Yayın tarihi: Belirtilmemişİddia: Bu paket, bütün mevzuat değişikliklerini ve belirli bir parselin güncel izin durumunu doğrulamış bir hukuk görüşü değildir. DSİ Bölge Müdürlüğüne su kaynağı ve akışla ilgili yetkiyi; İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne arazi kullanımı ve tarımsal yapı kapsamını; belediye ya da ilgili yerel idareye planlama ve yapı koşullarını sor. Tarım arazilerinin korunması için ayrı bir değerlendirme çerçevesi bulunur. Korunan alan, orman, mera, sulak alan veya içme suyu havzası söz konusuysa yetkili kurumu ve ek koşulları ayrıca yazılı doğrulat. Hangi başvurunun gerektiği burada kesinleştirilmemiştir.
Konum: K10 · Tarım ve Orman Bakanlığı · Toprak Koruma ve Arazi Değerlendirme Faaliyetler — Konum: 5403 sayılı Kanun ile tarım arazilerinin kullanım ve korunması anlatımı. Destek: Arazi kullanımının su tahsisinden ayrı değerlendirme konusu olması. Sınır: Her gölet veya teras için aynı izin sürecini belirleyen parsel özelinde karar değildir. İlgili kaynak 6 Ekim 2026 yeniden açıldı.
Sınır: Konum: 5403 sayılı Kanun ile tarım arazilerinin kullanım ve korunması anlatımı. Destek: Arazi kullanımının su tahsisinden ayrı değerlendirme konusu olması. Sınır: Her gölet veya teras için aynı izin sürecini belirleyen parsel özelinde karar değildir.
Metindeki atfa dön - Hayatınızı Tehlikeye Atmayın
DSİ 3. Bölge Müdürlüğü
Resmî hazırlık rehberi · Erişim: 2026-10-06
Yayın tarihi: 2026-07-01İddia: Gölet veya dolu kanal çevresinde boğulma tehlikesi vardır. Görünürde sakin su, güvenli giriş veya güvenli çıkış demek değildir. DSİ’nin su yapıları için uyarıları derinlik değişimi, akıntı ve çıkış güçlüğüne dikkat çeker. Gözlem amacıyla suya girme; çocukların ve hayvanların erişimini, çevre güvenliğini ve bakım sorumluluğunu proje görüşmesinde ayrıca ele al. Yalnız uyarı levhası bir güvenlik tasarımı değildir.
Konum: K11 · DSİ 3 Bölge Müdürlüğü · Hayatınızı Tehlikeye Atmayın · 1 Temmuz 2026 — Konum: Su depolama ve iletim yapılarındaki tehlikeler. Destek: Gölet/kanal çevresinde boğulma, akıntı ve sudan çıkış riskini görünür tutmak. Sınır: DSİ tesisleri bağlamındaki uyarıdan özel bir parselin koruma tasarımı veya bütün özel su alanları için hukuki hüküm çıkarılmaz. İlgili kaynak 6 Ekim 2026 yeniden açıldı.
Sınır: Konum: Su depolama ve iletim yapılarındaki tehlikeler. Destek: Gölet/kanal çevresinde boğulma, akıntı ve sudan çıkış riskini görünür tutmak. Sınır: DSİ tesisleri bağlamındaki uyarıdan özel bir parselin koruma tasarımı veya bütün özel su alanları için hukuki hüküm çıkarılmaz.
Metindeki atfa dön
Ölçeksiz kavramsal eğitim şemaları; saha projesi değildir. Paket kaynak kaydı 5 Ekim 2026. İçerik değişikliği ve yeniden kontrol 6 Ekim 2026; K9 ilk yayım metni Bakanlık arşiv kopyasıyla kontrol edildi; Resmî Gazete bağlantısı yeniden açılamadı. Teknik uzman onayı yok.
Koşullar ve kapsam
Ayrıntılı kavram ve kaynak notları
Aynı ad, aynı işlev anlamına gelmez
Kontur aynı yükseltiyi izleyen çizgiyi ifade eder; haritadaki bir çizgi tek başına kazı yeri veya güvenli su tutma projesi değildir. Hendek sözcüğü farklı su toplama, taşıma veya drenaj amaçları için kullanılabilir. Çizimde hangi amaçla adlandırıldığını bilmiyorsan “hendek” kelimesinden uygulama işlevi çıkarma. Aynı nesneyi farklı kaynakların farklı adlandırması, bütün tasarımların birbirine denk olduğunu göstermez.
NRCS Terrace standardı terası eğime enine toprak sırtı/kanalı olarak tanımlar ve erozyon/yüzey akışı amaçlarını belirtir. Bu kaynaktaki teknik kullanım gündelik “düz bir teras alanı” ifadesiyle aynı sayılmaz. Gölet standardı ise kazı veya dolgu ile su depolama yapısını ele alır. Her iki metin teknik koşullara bağlıdır; burada boyutları kopyalanmış bir yapım projesi yoktur.
Okuyucu önce bir kavramı tanımakla kendi arazisine uygulanabilir bulmak arasındaki adımı fark etsin. Bu rehberin çıktısı kazı ölçüsü, şev açısı, kapasite veya yer seçimi değildir. Bir örnek fotoğraf ve su hacmi hesabı da bu kararı tamamlamaz. Riskli durumlarda masa başındaki mevcut notları düzenlemek bu aşamadaki sınırdır.
Zemin, eğim ve drenaj aynı soru değildir
Eğim gözlemi zeminin taşıma, kayma veya sızma davranışını açıklamaz. Toprak yüzeyinin görünüşüyle alttaki tabakaların güvenliği onaylanmaz. Suya hangi yolu açmanın çevredeki yapıları, yolları veya başka parselleri etkileyeceği ayrıca araştırılmalıdır. Bu rehber bir gözlemden geoteknik teşhis çıkarmaz.
NRCS Pond standardında saha koşulları, güvenlik ve mevzuat; Terrace standardında suyun uygun çıkışı teknik değerlendirme başlıklarıdır. Yabancı ulusal standardın sayısal sınırını Türkiye’ye evrensel kriter olarak taşıma. Kaynakların kapsamı, yerel güncel teknik incelemenin neden ayrı tutulduğunu gösterir; bu kaynaklar yerel yetki belgesi değildir.
Mevcut harita, bilinen su izi ve tarihli notları güvenli biçimde ayır. Bilinmeyen zemini “uygun” olarak doldurma. Yeni çukur, deneme hendeği veya su yönlendirme işlemi bu soru listesine dahil değildir. Bir sızıntı, sürekli ıslaklık veya yapı etkisi şüphesi için alanla ilgili yetkin değerlendirme sorusu oluştur.
Mekanizmayı ana rehberde oku: Yağmurdan sonra eğimli alanı gözlemlemek
Su çıkışı ve taşkın sorusunu gizleme
Bir yapının normal dönemde su tutması, yoğun bir olayda davranışını açıklamaz. Giriş, çıkış ve yapının dolması halinde suyun yolu ayrı sorulardır. Depo aracı yalnız belirtilen kapta taşan litreyi hesaplar; taşkın yayılımı, toprağın kararlılığı veya taşma güzergâhı oluşturmaz. Burada su hacmi ile yapı güvenliğini birleştiren sonuç rozeti yoktur.
Yerel yetkin kişiye verilecek notta değerlendirilecek amacı açıkça yaz: kavram açıklaması mı, mevcut problem mi, yapılmak istenen proje mi? Mülkiyet, su hakları, altyapı ve komşu etkisi gibi hangi bilgiye kimin bakacağı da sorulmalıdır. Bu görev kapsamında teknik inceleme yapılmadı, herhangi bir uzmanın adı veya onayı kaydedilmedi.
Uzman kontrol soruları
Aşağıdaki sorular teknik incelemenin kapsamını hazırlamak içindir. Bir kutuyu işaretlemek onay, ruhsat veya güvenli tasarım sonucu değildir. Yanıtın kimden, hangi tarihte ve hangi proje/alan kapsamıyla geldiği ayrıca kaydedilmelidir. Kullanıcı aktarımı gerçek uzman incelemesi olarak doğrulanmaz.
Koşullu örnek · Gerçek saha sonucu değildir
Varsayımsal bir kullanıcı eğimli arazide yağmur sonrası su izi fotoğrafı getiriyor ve çizgi boyunca hendek açmayı düşünüyor. Fotoğrafın tarihi var fakat zemin, suyun çıktığı nokta, komşu parsel ve altyapı bilgisi yok. Karar kazı tarifi vermemek; mevcut fotoğraf ve haritayı güvenli kayıt olarak tutup eksik teknik soruları yetkin kişiye iletmek için hazırlamaktır.
Uzman görüşü henüz alınmadığı için sonuç “uygun kontur uygulaması” diye adlandırılmaz. Örnekte gerçek taşkın incelemesi veya proje kurulumu yoktur. Yeni bilgi geldiğinde eski gözlem korunur; hangi yorumun değiştiği ve sorumlusu ayrıca kaydedilir.
Teknik görüş için mevcut kaydı düzenle
Harita, fotoğraf ve gözlem notunu ayrı kodlarla tanımla; tarihi ve kaynağı koru. Bu sayfa yalnız metin notunu düzenler; fotoğraf yüklemez veya başka bir defterden kayıt taşımaz. Kaynağı ve ölçeği bilinmeyen çizimi eksik bilgi olarak işaretle. Görüş talebi ile gerçek teknik inceleme raporu aynı belge değildir.
Daha sonra bir değerlendirme geldiğinde hangi alanı, hangi amacı ve hangi belge sürümünü kapsadığını kontrol etmek gerekir. Farklı yerdeki proje veya tarihsel bir standart buradaki kapsamı doldurmaz. İşletme/bakım sorumluluğu ve açık kalan sorunlar da yanıtın sınırını anlamaya yarar; bunlar bu görevde gerçek yanıtla tamamlanmadı.
Yanlış karar ve kararı değiştiren bilgi
Yanlış karar: yabancı bir rehberdeki hendek veya gölet ölçülerini haritadaki çizgiye aynen uygulamak. Alanın zemini, su yolu, taşkın, güvenlik ve yerel yetki koşulları bilinmiyor. Kararı değiştiren gerçek saha/teknik değerlendirmedir; bu bilgiler yokken ölçülü yapım reçetesi oluşturulmaz.
Bir sonraki kayıtta neyi kontrol edeceksin?
Bu sürüm site sahibinin yayın kararıyla erişimdedir. Bu karar bağımsız teknik uzman incelemesi veya belirli bir parsel için uygunluk anlamına gelmez. Teknik uzman incelemesi kayıtlı değildir; içerik sürümü ve yayın kararı ayrı kayıtlarla izlenir. Kutular soru takibi içindir; PWA kaydı veya uygulama onayı değildir.
Kaynak kapsamları ve yeniden kontrol
K1–K11 paketin anahtarlarıdır. Önceki iki kaynak kimliği ve numarası korunur; yeni kaynaklar sona eklenir. 11 kaynağın ilgili bölümleri 6 Ekim 2026 kontrol edildi. K9 Resmî Gazete bağlantısı açılamadı; ilk yayım metninin Bakanlık arşivindeki kopyası okundu. Güncel birleşik mevzuat ve parsel özelindeki yetki/izin kapsamı doğrulanmadı. Kaynak erişimi teknik veya yayın onayı değildir.
K1 · U.S. Geological Survey · Topographic maps Tools for planning · 1980 — Konum: Yayın sayfasındaki açıklama. Destek: Kontur çizgilerinin eş yükselti ilişkisini göstermesi. Sınır: Harita kavramıdır; saha ölçümü veya kazı doğruluğu sağlamaz.
K2 · USDA NRCS · Conservation Practice Standard Terrace Code 600 · Eylül 2020 — Konum: Definition ve Purpose, basılı s.1; outlet ve saha değerlendirme bölümleri; Plans and Specifications ile Operation and Maintenance, s.4. Destek: Teknik teras tanımı, çıkış ve plan/bakım ilişkisi. Sınır: ABD standardının koşullu teknik bağlamı; ölçüler Türkiye için önerilmez. Canlı sitedeki kaynak kimliği source-s5-nrcs-terrace korunur.
K3 · USDA NRCS · Conservation Practice Standard Pond Code 378 · Temmuz 2022 — Konum: Definition, s.1; General Criteria, Site Conditions, Reservoir ve Geological Investigations, s.2; sonraki yapı ve bakım bölümleri. Destek: Kazı/dolgu göleti ayrımı; su, zemin, güvenlik ve izin başlıklarının birlikte ele alınması. Sınır: ABD teknik standardıdır; buradan izin muafiyeti veya uygulama boyutu çıkarılmaz. source-s5-nrcs-pond kimliği korunur.
K4 · USDA NRCS · Conservation Practice Standard Contour Farming Code 330 · Ekim 2017 — Konum: Definition ve Purpose, s.1. Destek: Kontura yakın tarla işlemlerinin ayrı bir uygulama kavramı olması. Sınır: Bir hendek standardı değildir; belgedeki eğim ve sıra ölçüleri bu rehbere aktarılmaz.
K5 · Environment Agency · Data Requirements Library Swale · Canlı kayıt — Konum: Surface Water Management altındaki tanım. Destek: Swale sözcüğünün iletim, arıtım, depolama ve koşullu sızdırma işlevleriyle kullanılabilmesi. Sınır: İngiltere varlık tanımıdır; permakültür terminolojisinin tek sözlüğü veya Türkiye standardı değildir.
K6 · NC State Extension · Extension Gardener Handbook bölüm 19 Landscape Design — Konum: Su koruma ve earthworks, swales, berms anlatımı. Destek: Peyzaj bağlamında yağışı yavaşlatma ve sızdırma amacıyla swale kullanımına örnek. Sınır: Bölgesel bahçecilik kaynağındaki eğim, mesafe ve yapım önerileri Türkiye için güvenli eşik olarak alınmadı. Bu kaynak yalnız kavram kullanımına dayanak yapıldı.
K7 · Birleşik Krallık hükümeti · National standards for sustainable drainage systems SuDS · Canlı resmî metin — Konum: 1.14–1.17 sızdırma koşulları; 3.14 saha incelemesi; 4.16–4.17 yeraltı suyu ve kirlenme. Destek: Sızdırmanın zemin, kararlılık, su basması ve kirlilik bakımından koşullu olması. Sınır: İngiltere drenaj bağlamı; mesafeler ve tasarım olayları Türkiye’ye aktarılmadı.
K8 · Meteoroloji Genel Müdürlüğü · Türkiye İklimi — Konum: Türkiye İklimi açıklaması ve iklim türleri. Destek: Deniz etkisi, topoğrafya ve iç kesimlerin farklı iklim bağlamları. Sınır: Parsel yağışı, aşırı olay tasarımı veya gelecekteki performans sonucu vermez. Paketteki bölgesel örnekler varsayımsal editoryal senaryolardır.
K9 · Resmî Gazete · Su Tahsisleri Hakkında Yönetmelik · 10 Aralık 2019 sayı 30974 — Konum: Madde 2 kapsam, Madde 4 tanımlar, Madde 5 ilkeler, Madde 6 tahsise konu edilemeyen durumlar, Madde 8–9 başvuru. Destek: Su kaynağı türünün ve tahsis kapsamının ayrı değerlendirilmesi. Sınır: Açılan metin ilk yayım metnidir; bütün değişikliklerin güncel birleşik metni ve parsel özelindeki izin kapsamı bu paketle doğrulanmadı. Muafiyet kararı verilmez.
K10 · Tarım ve Orman Bakanlığı · Toprak Koruma ve Arazi Değerlendirme Faaliyetler — Konum: 5403 sayılı Kanun ile tarım arazilerinin kullanım ve korunması anlatımı. Destek: Arazi kullanımının su tahsisinden ayrı değerlendirme konusu olması. Sınır: Her gölet veya teras için aynı izin sürecini belirleyen parsel özelinde karar değildir.
K11 · DSİ 3 Bölge Müdürlüğü · Hayatınızı Tehlikeye Atmayın · 1 Temmuz 2026 — Konum: Su depolama ve iletim yapılarındaki tehlikeler. Destek: Gölet/kanal çevresinde boğulma, akıntı ve sudan çıkış riskini görünür tutmak. Sınır: DSİ tesisleri bağlamındaki uyarıdan özel bir parselin koruma tasarımı veya bütün özel su alanları için hukuki hüküm çıkarılmaz.