Gözlemi güvenli bir yerden yap
Önceden bilinen, erişimi ve kullanım hakkı açık bir bakış noktası seç. Bu rehber o noktayı güvenli ilan etmez. Yolun, yamacın veya bulunduğun yerin güvenliği konusunda kuşkun varsa gözleme başlama. Yol kenarı da trafik, şev veya su riski taşıyabilir. Çocukları ve hayvanları gözlem için riskli alana götürme.
Kayıtta “N1 girişteki mevcut bakış noktası” gibi bir kod kullan. Alanın tamamını görmek zorunda değilsin. Görüş dışında kalan bölümleri daha sonra merak edip dolaşmak yerine “görülmedi” diye işaretle.
Suyun nerede görüldüğünü kaydet
Gözlem anını ve yağış olayını ayrı yaz. “Yağmur dün oldu” yerine biliniyorsa tarih ve yaklaşık saat aralığı kullan. Yağış miktarı ölçülmediyse “bilinmiyor” yaz; hava uygulamasındaki tahmini arazide yapılmış ölçüm gibi kaydetme. İstasyon verisi kullanıyorsan istasyon adını, verinin tarih aralığını ve parselden farklı bir noktayı temsil ettiğini belirt.
Suyu giriş, geçiş ve çıkış ilişkisiyle düşün; fakat görünmeyen yolu tamamlama. “Üst sınırdan geliyor” ancak gerçekten gördüğün kesim için yazılabilir. Akışın başlangıcı çalının arkasındaysa “üstteki başlangıç görünmüyor” de. Gördüğün güzergâh komşu parsele uzanıyorsa sınırı aşarak takip etme.
Akışı etkileyenler yalnızca eğim değildir. Yağışın süresi ve şiddeti, önceki yağışlar, toprak koşulları, örtü, yüzeyin kullanımı ve akışın toplandığı alan birlikte rol oynar. Bu nedenle bir yağıştan sonraki iz, gelecekteki bütün yağışların davranışını temsil etmez. Bu son cümle, çok etkenli süreç bilgisinden çıkan gözlem sınırıdır. [7]
Aynı sözcükle farklı durumları anlatma
- Görülen akış: gözlem anında su hareketi seçiliyor. Yalnız görülen yönü ve kesimi yaz; miktar veya hız tahmin etme
- Islak iz: koyulaşmış ya da nemli yüzey var, akan su görülmüyor. İzin ne zaman oluştuğu bilinmeyebilir
- Birikme: belirli bir çukurda durgun su görülüyor. Ne zaman başladığı ve ne kadar sürdüğü ayrıca bilinmelidir
- Birikinti: aşağıdaki kenarda toprak, ince malzeme veya bitki parçası görülüyor. Kaynağı yalnız görüntüden kesinleşmez
- Küçük oluk veya yüzey sıyrılması: yüzeyde çizgisel iz ya da açığa çıkmış alan var. Eski araç izi, insan müdahalesi veya başka süreçlerle karışabilir
- Hareket şüphesi: yeni çatlak, kabarma, eğilme ya da olağandışı su değişimi görülüyor. Bunu sıradan erozyon kaydı gibi sürdürme; güvenlik adımına dön
Küçük oluklar, yamaç aşağısında toprak birikmesi veya taş ve bitki çevresinde kalan küçük toprak yükseltileri yüzey erozyonuyla ilişkili olabilir. Ancak yüzey erozyonu her zaman kolay fark edilmez. Bir fotoğraftan yıllık toprak kaybı, ton/hektar değeri ya da yamacın dayanıklılığı hesaplanamaz. [8]
Gözlem ile yorum ayrı satırda olsun
Gözlem: “N1’den bakıldığında taş yolun altında açık renkli ince birikinti var.”
Olası açıklama: “Yağışla taşınmış olabilir; ne zaman oluştuğu ve kaynağı bilinmiyor.”
Kaçınılacak sonuç: “Toprak kesin olarak şu noktadan kaydı; buraya kanal açılmalı.”
Bu ayrım belirsizliği gizlemez. Sonraki kişi hangi bilginin görüldüğünü, hangisinin yorum olduğunu hemen anlayabilir.
Ölçeksiz krokide ne bulunmalı
Basit bir kâğıt yeterlidir. Parselin yalnız bildiğin sınırlarını, mevcut bina ve yolu, görülen bitki örtüsünü ve bakış noktası kodunu yerleştir. Kuzeyi bilmiyorsan tahmin etme; yön işaretini boş bırak. Çizimin üstüne “ölçeksiz gözlem krokisi” yaz. Bu bir topoğrafik harita veya uygulama projesi değildir.
Mavi düz ok yalnız gözlem anında görülen akışın kesimini göstersin. Kesikli mavi çizgi, eski veya ıslak izi anlatsın; bu çizgide yön kesin değilse ok başı kullanma. Noktalı bir alan birikintiyi, boş çerçeve görülmeyen bölgeyi gösterebilir. Renklerin yanında yazılı etiket de kullan. Krokide “gelecekte yapılacak kanal” oku veya önerilen su yönü bulunmasın.
Görünür birikmenin sınırını çizmek için suyun çevresinde yürüme. Güvenli noktadan tüm kenarı seçilemiyorsa “görülebilen bölüm” yaz. Aynı şekilde eğim derecesi veya yüzdesi eklemek zorunlu değildir. Telefondan bakışla elde edilmiş bir sayı saha ölçüm raporu yerine geçmez.
Tek olay için kopyalanabilir boş fiş
Bilinmeyen alanlara “bilinmiyor” yaz. Köşeli alanlar doldurulacak yerlerdir; yeni veri toplamak için riskli alana girme.
Kayıt kodu: [ ] | Düzenleme tarihi: [ ]
Yağış tarihi ve yaklaşık zaman aralığı: [ ] | Miktar ve veri kaynağı: [ ]
Gözlem tarihi ve saati: [ ] | Yağışla arasındaki süre biliniyor mu: [ ]
Bilgi kaynağı: [kendi gözlemim / tarihli fotoğraf / başkasının anlatımı / resmî veri]
Bakış noktası: [ ] | Görülen bölüm: [ ] | Görülmeyen bölüm: [ ]
Gözlem anında su hareketi: [görüldü / görülmedi / ayırt edilemiyor]
Islak veya eski iz tarifi: [ ] | Durgun su birikmesi tarifi: [ ]
Toprak veya malzeme birikintisi tarifi: [ ] | Yüzey ve bitki örtüsü: [ ]
Görünen yol, duvar veya çatı çıkışı ilişkileri: [ ] | Bilinmeyen bağlantılar: [ ]
Önceki günlerin bilinen yağış koşulları ve kaynağı: [ ]
Doğrudan gözlem: [ ] | Ayrı olası yorum: [ ]
Fotoğraf kodu varsa: [ ] | Sonraki teknik sorular: [ ]
Gözlem yapılmadıysa neden: [ ] | Erişimle ilgili bilinmeyenler: [ ]
Gerekli araçlar
Kâğıt, kalem ve saat bilgisi temel araçlardır. Telefon veya mevcut fotoğraf arşivi isteğe bağlıdır. Yakınlaştırma, güvenli noktadan görüleni kaydetmeye yardımcı olabilir; yaklaşma gerekçesi değildir. Güncel uyarıya erişim ve önceden bilinen güvenli erişim koşulları araçtan daha önemlidir.
Şerit metre, eğimölçer, kazık, boya, kürek, burgu veya suyla deneme düzeneği bu gözlem için gerekli değildir. İzleri belirginleştirmek için yüzeyi kazıma, bitkiyi kaldırma veya su dökme. Menfez ve giderleri temizleme ya da açma işi bu rehberin dışında kalır.
Tarih, konum kodu ve açıklamalı krokiyle tutarlı kayıt oluşturma yaklaşımı, FAO’nun arazi değişimlerini izleme yöntemleriyle uyumludur. Buradaki kısa fiş, hobi bahçesi için hazırlanmış editoryal bir uyarlamadır; FAO’nun saha güvenliği onayı değildir. [9]
Gördüğüm
Yol altında ince birikinti.
Henüz bilmediğim
Nereden geldiği ve ne zaman oluştuğu.
Gözlemin sınırını koru
Bir sonraki karşılaştırmayı yalnız koşullar güvenliyse yap. Rehberin zorunlu bir “yağmurdan kaç saat sonra” takvimi yoktur. Uyarı, erişim veya hareket şüphesi varsa yeni kayıt yerine eldeki bilgiyi düzenle. Gözlem yapılmayan gün de geçerli bir kayıt olabilir.
Mümkünse aynı bakış noktasını, benzer kadrajı ve fotoğraf kodlama düzenini kullan. Bu, karşılaştırmayı kolaylaştıran bir yöntem önerisidir; güvenlik önlemlerinin yerine geçmez. N1’den görüntü alınamıyorsa N2 kullanıldığını açıkça belirt. Farklı açılardan çekilmiş iki fotoğraftaki görünür büyüklük farkını gerçek arazi değişimi sanma.
Karşılaştırırken beş şeyi kontrol et
- Aynı alan mı? Örtü, engel, ışık veya bakış açısı nedeniyle görülemeyen bölümler var mı?
- Benzer zaman mı? Biri yağışın hemen ardından, diğeri günler sonra çekilmiş olabilir. İlk fark suyun çekilmesinden kaynaklanabilir.
- Yağış bilgisi karşılaştırılabilir mi? İstasyon ölçümü, tahmin ve “çok yağdı” anlatımı aynı veri türü değildir.
- Arada yüzey değişmiş mi? Yol çalışması, sürüm, ot biçme, araç geçişi veya inşaat olmuşsa kaydet. Nedeni bu bilgi olmadan yalnız yağışa bağlama.
- Önceki koşullar biliniyor mu? Uzun yağışlı dönem, kuru dönem, kar erimesi veya donmuş zemin bağlamı varsa not et; ölçülmeyeni ölçülmüş gibi sunma. [7]
Karşılaştırma cümlesi örneği
“E01 ve E02 kayıtları N1’den alınmış. E02’de yol altındaki birikinti daha geniş görünüyor. Fotoğraf saatleri farklı ve iki yağışın miktarı bilinmiyor. Genişleme ölçülmedi; erozyon hızı veya nedeni çıkarılamaz. Aynı yerin mevcut kayıtları yetkin değerlendirmede birlikte incelenebilir.”
Buna karşılık “İkinci yağış daha fazla erozyon yaptı” sonucu için yalnız bu iki görüntü yeterli değildir. Aynı şekilde “bu kez su görmedim, sorun bitti” demek doğru değildir. Akış gözlem saatinden önce bitmiş, başka bir kesimde gerçekleşmiş veya görüş dışında kalmış olabilir.
Kayıtları paylaşmadan önce
Fotoğraf ve notlarda ev adresi, kişi yüzü, plaka, komşuya ait özel alan veya hassas konum bulunup bulunmadığını kontrol et. Teknik görüş için gereken ayrıntıyı ilgili kişiyle bilinçli biçimde paylaş; herkese açık gönderiye gereksiz konum ekleme. Başkasının anlattığı olayı onun adı yerine “komşu anlatımı, tarih belirsiz” gibi kaynak türüyle kaydetmek çoğu kişisel fişte yeterlidir.
Fotoğraf tek başına rapor değildir. Belgenin kim tarafından, ne zaman ve hangi amaçla hazırlandığı bilinmiyorsa “uzman raporu var” kutusunu işaretleme. Kayıttaki eksikler, dosyayı işe yaramaz yapmaz; doğru soruyu görünür kılar.
Aynı N1 kodu, farklı kadraj
E01 · 18 Nisan 10.20
İnce birikinti. Yağış miktarı bilinmiyor.
E02 · 25 Nisan 14.10
Kadraj aynı değil. Yağış miktarı bilinmiyor.
Müdahale yerine teknik soru hazırla
Bir gözlem kaydını işe yarar yapan şey, otomatik çözüm üretmesi değil, belirsizliği doğru kişiye taşımasıdır. Eğimli görünüm, su izi veya birikinti tek başına hendek, teras, istinat, gölet veya drenaj kararı verdirmez. Kazı ve dolgu yamacın davranışını etkileyebilir; değerlendirme zemini, mevcut yapıları ve aşağıdaki alanları birlikte ele almalıdır. [3] [2]
Yetkin kişiye şu soruları hazırlayabilirsin: “Görülen durum için hangi saha incelemesi gerekir?”, “Bu kayıt neyi göstermez?”, “Güvenli erişimi kim ve nasıl değerlendirmeli?”, “Üst ve alt komşu alanlar, yol suyu veya yapı temelleri incelemeye nasıl katılmalı?”, “Bir müdahale düşünülürse gerekli yetkinlik, izin ve yerel değerlendirmeler nelerdir?”
Acil tehlike varsa önce 112 ve resmî yönlendirme gelir; dosyayı tamamlamayı bekleme. [11] Acil olmayan zemin veya yamaç sorularında konunun niteliğine göre yerel yönetim ve ilgili yetkin jeoloji, jeoteknik, inşaat veya tarım uzmanlarından uygun yönlendirme istenebilir. Bu liste otomatik yetki veya proje onayı vermez; mesleki kapsam sahaya ve işe göre belirlenir.
Türkiye içinde tek takvim yok
Türkiye’de iklim, yükselti, topoğrafya ve arazi kullanımı kısa mesafelerde değişebilir. Kıyıdaki bir bahçenin gözlem koşulları iç kesimdeki, yüksek rakımdaki veya farklı yöne bakan bir alanla aynı değildir. MGM’nin iklim açıklaması bölgesel bağlam sağlar; parselin toprak ve güvenlik durumunu belirlemez. [6]
- Karadeniz veya başka yağışlı bir yerde: yalnız son sağanağı değil, biliniyorsa önceki yağışlı dönemi de fişe ekle. Bölge adından doygunluk veya heyelan kararı çıkarma
- Akdeniz ve Ege’de uzun kuru dönem sonrası: örtü ve yüzey durumunu, yağışın mevcut kayıtlardaki süresini ayrı yaz. “İlk yağmur daima şöyledir” gibi kesin bir kural kurma
- İç ve doğu kesimlerde: kar, erime veya don durumuna ilişkin bilgi varsa kaynak ve tarihiyle belirt. Bu durumları yalnız hava sıcaklığından tahmin ederek zemine uygulama
- Her bölgede: yakın dönemde yangın, kazı, dolgu, yol çalışması veya örtü kaybı olmuşsa mevcut resmî kayıtları ekle; değişmiş alana gözlem amacıyla girme
Bu maddeler bölgesel risk sıralaması değildir; kayda eklenebilecek bağlam örnekleridir. Türkiye’de erozyonun anlaşılmasında örtü, arazi kullanımı, toprak, iklim ve topoğrafyanın birlikte değerlendirilmesi gerekir. Ulusal bilgiler tek bir parselin kayıp miktarına dönüştürülemez. [10]
Yetkin değerlendirmeye götürülecek kısa dosya
Bir sayfalık olay özeti, tarihli mevcut fotoğraf kodları, ölçeksiz kroki, görülemeyen alanlar, rapor varsa gerçek adı ve üç açık soru yeterli bir başlangıçtır. Görüş alınmadıysa “teknik değerlendirme bekleniyor” yaz. Belgelerin varlığı da kendi başına alana giriş veya uygulama onayı değildir.
Sık sorular ve gözlemin tamamlanması
Eğim yüzdesini bilmeden başlayabilir miyim
Evet, mevcut kayıtları düzenlemek ve güvenli olduğu bilinen bir noktadan görüleni tarif etmek için eğim yüzdesi zorunlu değildir. Güvenli erişim belirsizse yüzde ölçmeye çalışmak yerine masada kayıt hazırlarsın. Bu rehber hiçbir eğim yüzdesini güvenli ya da tehlikesiz sınır olarak sunmaz.
Su birikmesi görürsem zeminin sıkıştığını söyleyebilir miyim
Yalnız görüntüyle kesin neden belirlenemez. Birikme farklı yüzey, alt katman, drenaj, yağış ve arazi koşullarıyla ilişkili olabilir. “Birikme görüldü; süre ve neden bilinmiyor” doğru başlangıçtır. Buradan drenaj hendeği açma veya toprağı delme kararı çıkarılmaz. [7]
Küçük bir oluk görürsem hemen kapatmalı mıyım
Bu rehber müdahale talimatı vermez. Oluğu kapatma, akışı başka yöne çevirme veya etrafına malzeme yerleştirme başka yerleri etkileyebilir. Görünen izi kaydet; değerlendirme gerektiren soruyu ayrı tut. Aktif akışa veya tehlikeli kesime yaklaşma.
Hiç iz yoksa alan uygun mu
Hayır. İz görmemek, seçtiğin saatte ve görüş alanında iz seçemediğin anlamına gelir. Bazı yüzey kayıpları kolay görünmez; bazı yamaç hareketleri de ön belirti vermeyebilir. Uygunluk, yapılaşma veya tarımsal yatırım kararı bu fişten çıkmaz. [2] [8]
İki buçuk dönümlük alan için sonuç değişir mi
“2,5 metrik dönüm = 2.500 m²” yalnız birim dönüşümüdür. Alanın büyüklüğü güvenliği, akış miktarını, kazı boyutunu veya gereken yapıyı tek başına belirlemez. Eski belgelerdeki yerel birim anlamı ayrıca doğrulanmalıdır; örnekte metrik dönüm açıkça belirtilmiştir.
Yağış miktarını biliyorsam su hacmi hesaplayabilir miyim
Bu sayfa yağıştan yüzey akış hacmi hesaplamaz. Arazinin üstünden gelen su, sızma, yüzey depolanması ve yağışın alansal farkı gibi etkenler bilinmeden yağış ve alanı çarpmak bir drenaj tasarımı sağlamaz. Su izi de debi ölçümü değildir. [7]
Bitirdiğinde elinde ne olmalı
- Nereden ve ne zaman baktığını gösteren kısa bir kayıt
- Görülen, görülmeyen ve bilinmeyen bilgilerin ayrılması
- Varsa mevcut fotoğraf kodu ve ölçeksiz kroki
- Bir sonraki adımı dayatan sonuç yerine üç açık soru
- Riskli alana kayıt toplamak için girmediğini hatırlatan kontrol listesi
Mevcut kontrol listesini kullan: Riskli alana kayıt için girmedim. Görülen belirtiyi teşhisten ayırdım. Ölçülmeyen eğim ve akışa sayı atamadım. Kazı veya yapı boyutu üretmedim. Yerel yetkin değerlendirme gerektiren soruları yazdım. Kutuların hepsinin işaretlenmesi güvenlik sertifikası değildir.
Okumaya devam et
Kontur, hendek, teras ve gölet kavramları; mevcut toprak, bitki ve canlı envanteri; ihtiyacı tasarım sorusuna dönüştürme; ilk bahçe gözlem turu. İlgili dört bağlantı bu paketin sonunda korunmuştur.
Doldurulmuş örnek bir gözlem kaydı
Örnek A tamamen kurgusaldır. Bir parselin güvenliğini doğrulamaz ve gerçek bir saha ölçümünü temsil etmez. Tarihler, kodlar ve ayrıntılar kayıt biçimini göstermek içindir.
Olay E01
Kayıt tarihi: 18 Nisan 2026. Yağış bilgisi: 17 Nisan akşamı yağış olduğu gözlemci tarafından hatırlanıyor; başlangıç, bitiş ve toplam miktar bilinmiyor. Önceki günlerin yağış bilgisi yok.
Gözlem zamanı: 18 Nisan, 10.20. Kaynak: gözlemcinin kendi kaydı. Bakış noktası: N1, girişteki mevcut nokta. Bu senaryoda gözlemci erişim konusunda kuşku bildirmemiş; bu beyan arazi güvenliğini kanıtlamaz. Aktif resmî uyarı bilgisi: gözlemci kontrol ettiğini not etmiş; uyarı ekranı veya saat kaydı saklanmamış.
Görülen alan: taş yolun alt kenarı ve yolun altındaki örtülü yüzeyin bir bölümü. Görülmeyen alan: çalıların arkası ve aşağı sınır. Gözlem anında hareketli su: görülmedi. Su izi: yol altından başlayan koyu renkli dar iz seçiliyor; başlangıç ve son bağlantı görünmüyor.
Birikinti: yolun alt kenarında açık renkli ince malzeme görülüyor. Boyut ve kalınlık ölçülmedi. Birikme: görüş alanında durgun su seçilmedi; görülmeyen bölgeler için bilgi yok. Örtü: iz çevresinde bitkili alan ve küçük açık toprak parçaları görülüyor; örtü yüzdesi hesaplanmadı.
Yorum: malzeme yağışla taşınmış olabilir; eski olup olmadığı ve nereden geldiği bilinmiyor. Fotoğraf: E01_N1_01, mevcut güvenli noktadan çekilmiş. Krokide N1, yol ve görülen iz var; çizim ölçeksiz. İzin sonunda ok başı yok, çünkü akış yönü doğrudan görülmedi.
Olay E02 ile karşılaştırma
25 Nisan 2026, 14.10. Yağış tarihi: 24 Nisan; miktar ve süre bilinmiyor. Aynı N1 noktası kullanılmış, fotoğraf E02_N1_01. İnce birikinti daha geniş görünüyor; arada yol temizliği yapılıp yapılmadığı bilinmiyor. E01 fotoğrafıyla aynı kadraj tam sağlanamamış.
Sonuç: iki görüntüde görünen yüzey farklı. Farkın miktarı ölçülmedi, tek nedeni belirlenmedi. Erozyon hızı, akış hacmi veya müdahale tasarımı üretilemiyor.
Hazırlanan üç soru
- Yol ve üst kesimdeki suyun bu görülen iz ile ilişkisini değerlendirmek için hangi mevcut kayıtlar ve yetkin saha incelemesi gerekir?
- Birikintinin yeni oluşup oluşmadığını ve kaynağını değerlendirmede bu iki görüntünün sınırı nedir?
- Herhangi bir değişiklik düşünülmeden önce zemin, yol ve aşağı komşu alan ilişkileri nasıl ele alınmalı?
Bu örnekte doğru yapılanlar
Olmayan yağış miktarı doldurulmadı. “Su yok” yerine “görüş alanında hareketli su görülmedi” denildi. Daha geniş görünen izden yüzde artış türetilmedi. Yeni bir su yönü çizilmedi. Eksik bilgi yeni ve riskli bir saha turuyla tamamlanmaya çalışılmadı.
Doldurulmuş örnek sahaya girmeden dosya
Örnek B tamamen kurgusaldır. Bu senaryo, şüphe olduğunda gözleme devam etmemeyi ve kaynağı belirsiz bilgiyi ayırmayı gösterir.
Başlangıç bilgisi
Alan beyanı: 2,5 metrik dönüm, yani 2.500 m². Sayısal eğim ölçümü yok. Zemin raporu yok. Güncel güvenli erişim bilinmiyor. Eski bir telefonda tarihsiz fotoğraf var. Komşu, önceki bir yağıştan sonra “yolun yanında yeni çatlak ve su çıkışı” gördüğünü söylemiş; olay günü kesin değil.
Kayıt türü: başkasının anlatımı ve mevcut tarihsiz görüntü. Kendi saha gözlemi yapılmadı. Fotoğrafta su çıkışının zamanı veya hareketin gelişimi doğrulanamıyor. Söylenen “yeni” ifadesi tanığın değerlendirmesi olarak korunuyor; uzman teşhisi sayılmıyor.
Öncelikli karar
Yeni fotoğraf veya ölçüm almak için alana gidilmeyecek. Anlatılan durum güncel ya da can güvenliğini tehdit ediyor görünüyorsa kayıt hazırlamayı beklemeden resmî acil yardım yoluna başvurulacak. Acil olmayan belirsizlikte yerel yetkiliden ve konuyla ilgili yetkin kişiden yönlendirme istenecek. Bu dosya tehlikenin geçtiğini göstermez.
Paylaşılabilir kısa özet
“Eğimli olduğu bildirilen 2.500 m² alanda geçmiş yağış sonrası çatlak ve su çıkışı anlatımı var. Tarih belirsiz; kendi gözlemim değil. Güvenli erişim, sayısal eğim ve zemin özellikleri bilinmiyor. Mevcut fotoğrafın tarihi doğrulanmadı. Alan içine girmeden hangi kayıtlarla değerlendirmeye başlanabileceği ve erişim konusunda kimin yönlendirmesine ihtiyaç olduğu soruluyor. Kazı veya su yönlendirme yapılmadı.”
Sorular ve bilinmeyenler
- Anlatılan belirtinin güncel olup olmadığı hangi mevcut kayıtlarla araştırılabilir?
- Sahaya giriş gerekip gerekmediğini ve güvenli erişim koşullarını kim değerlendirebilir?
- Mevcut yol, yapı veya altyapı etkilenmiş olabilir mi; hangi yetkili birimle görüşülmeli?
- Eski görüntünün tarihi, çekim yeri ve önceki olay kaydı doğrulanabilir mi?
Bilinmeyenler: olay tarihi, çatlağın öncesi, su kaynağı, fotoğrafın kesin yeri, mevcut uyarılar, mülkiyet ve izin koşulları. Hiçbiri varsayımla tamamlanmıyor.
Sık yapılan üç hata için düzeltme
Hata: “Eğim az görünüyor, gidebilirim.” Düzeltme: Görsel eğim güvenli erişimi belirlemez; bu senaryoda erişim bilinmiyor.
Hata: “Suyu aşağıdaki hendeğe aktaralım.” Düzeltme: Mevcut güzergâh, zemin, çıkış ve komşu etkisi teknik inceleme olmadan değiştirilmiyor.
Hata: “Bir fotoğraf daha çekilince dosya tamamlanır.” Düzeltme: Eksik fotoğraf dosyanın meşru sınırıdır; güvenlik eksik veriyi tamamlamaktan önce gelir.
Araca verilecek örnek sonuç
“Kayıt türü: mevcut kayıtlarla çalışma. Güvenli erişim: bilinmiyor. Hareket şüphesi: aktarılmış bilgi. Saha gözlemi yapılmadı. Teknik değerlendirme için soru özeti hazır.” Araç “düşük risk”, “uygundur”, “devam edebilirsin” veya benzeri güvence üretmeyecek.
Özgün risk soru tablosu
| Bilgi | Kayıt örneği | Yetkin değerlendirmeye kalan soru |
|---|---|---|
| Görünen eğim | Girişten eğimli görünüyor | Ölçülmüş eğim ve zemin özellikleri nedir? |
| Yüzey suyu | Geçmiş ziyarette birikme görülmüş | Hangi olayla ilişkili; ne kadar sürmüş? |
| Hareket şüphesi | Önceki olay anlatımı var | Yerel kayıt ve saha değerlendirmesi var mı? |
| Erişim | Güvenli olduğu bilinmiyor | Gözlem için içeri girmeden hangi kayıt kullanılabilir? |
Dar ekranda tabloyu yatay kaydırabilirsin.
Bu tablo soru hazırlamak içindir; güvenlik puanı veya uygulama onayı üretmez.
Gözlem kaydını hazırla
Elindeki bilgiyi düzenle. Bilinmiyor geçerli bir yanıt; bütün alanları doldurman gerekmez. Bu araç kayıt düzenler, saha değerlendirmesi yapmaz.
Yazdıkların yalnız bu açık sayfanın belleğinde kalır. Sunucuya gönderilmez, otomatik kalıcı kayıt yapılmaz. Sayfayı yenileyince veya kapatınca notların kaybolur; önceden kopyala ya da indir. Fotoğraf yükleme ve konum alma yoktur.
Örnekler ayrı bir özet açar; formuna yazdıklarını değiştirmez.
Formdaki notlar silinsin mi?
Önce kaydını oluşturup kopyalayabilir veya indirebilirsin.
Kayıt özeti
Girişler değişti; kayıt özetini yeniden oluştur. Önceki özet güncel değil.
Gözlem, yorum ve kapsam
Uyarılar ve bilinmeyenler
Bu kayıt saha güvenliği, heyelan, taşkın veya drenaj tasarımı değerlendirmesi değildir.
Kaynaklar ve ayrıntılarDayanaklar, kapsam ve içerik inceleme bilgileri
Kaynaklı çalışma yayın onayıyla açıldı. Araştırma eksikleri, bilinmeyen alanlar ve yerel koşullar aşağıda korunur.
Risk düzeyi: Yüksek; uzman incelemesi ve yerel uygunluk gereklidir. Alanınıza özel değerlendirme yapılmadı.
Kaynaklar ve inceleme
Site sahibinin bu sürümü kapsayan yayın talimatı 5 Ekim 2026 tarihinde kayıtlı. Bu karar bağımsız editör veya teknik uzman incelemesi yapıldığını göstermez. Tarihler kaynak erişimini, sayfa sürümü ise içerik değişikliğini belirtir.
Kaynak merkezinde ilişkili rehberleri gör
- Heyelan
Çanakkale İl AFAD Müdürlüğü
Kurumsal tanım · Erişim: 2026-09-30
Yayın tarihi: Belirtilmemişİddia: Heyelan, yamaçtaki malzemenin hareketiyle ilişkili bir tehlike türüdür; bu tanım parsel teşhisi değildir.
Konum: Heyelan — Yamaçta toprak/kaya/malzeme hareketi tanımı
Sınır: Kaynağın belirtilen kapsamıyla sınırlı. Bu rehberin insan incelemesi tamamlanmadı.
Metindeki atfa dönİddia: Heyelan yamaç malzemesinin hareketiyle ilişkili bir tehlikedir. Yeni çatlak, hareket, ani su çıkışı gibi belirtiler değerlendirme gerektirebilir. Belirti aramak için tehlikeli bir yere yaklaşma; yeni hareket şüphesinde alanı kullanmayı sürdürmek yerine yetkili değerlendirmeye başvur.
Konum: Heyelan — Yamaçta toprak/kaya/malzeme hareketi tanımı
Sınır: Kaynağın tür, sistem ve bölge kapsamı korunur; örnek görevler ölçülmüş bir başarı veya evrensel takvim değildir.
Metindeki atfa dönİddia: Kazı, teras, gölet veya suyu yönlendirme planı için zemin ve komşu alanlar birlikte değerlendirilmelidir. Bu rehberden bir kazı ölçüsü çıkarma. Gözlem kaydını teknik değerlendirmede kullanılacak açık sorulara dönüştür.
Konum: Heyelan — Yamaçta toprak/kaya/malzeme hareketi tanımı
Sınır: Kaynağın tür, sistem ve bölge kapsamı korunur; örnek görevler ölçülmüş bir başarı veya evrensel takvim değildir.
Metindeki atfa dön - What are the signs of landslide development? What do I do if a landslide occurs?
USGS Landslide Hazards Program
Teknik rehber · Erişim: 2026-09-30
Yayın tarihi: Belirtilmemişİddia: Bazı yeni zemin/su belirtileri değerlendirme gerektirebilir; belirtilerin görülmemesi tehlikeyi dışlamaz.
Konum: Possible landslide development — Yeni çatlaklar, su değişiklikleri, eğilme; bazen ön belirti olmaması
Sınır: USGS kaydı ABD bağlamındadır; Türkiye’de yetkili risk değerlendirmesi veya tahliye planı yerine geçmez.
Metindeki atfa dönİddia: Heyelan yamaç malzemesinin hareketiyle ilişkili bir tehlikedir. Yeni çatlak, hareket, ani su çıkışı gibi belirtiler değerlendirme gerektirebilir. Belirti aramak için tehlikeli bir yere yaklaşma; yeni hareket şüphesinde alanı kullanmayı sürdürmek yerine yetkili değerlendirmeye başvur.
Konum: Possible landslide development — Yeni çatlaklar, su değişiklikleri, eğilme; bazen ön belirti olmaması
Sınır: Kaynağın tür, sistem ve bölge kapsamı korunur; örnek görevler ölçülmüş bir başarı veya evrensel takvim değildir.
Metindeki atfa dönİddia: Yağmur sonrasında güvenli noktadan görülebilen akış izini ve birikmeyi krokiye işle. Tarih, yağışın ne zaman olduğu ve gözlem noktanı yaz. Bu kayıt, yapının boyutunu veya zeminin taşıma gücünü belirlemez.
Konum: Possible landslide development — Yeni çatlaklar, su değişiklikleri, eğilme; bazen ön belirti olmaması
Sınır: Kaynağın tür, sistem ve bölge kapsamı korunur; örnek görevler ölçülmüş bir başarı veya evrensel takvim değildir.
Metindeki atfa dönİddia: Bir yağmurda iz görmemek yamaçta tehlike olmadığını göstermez. Gördüğün belirti ile görmediğin alanı ayrı yaz. Fotoğraf varsa aynı bakış noktasından alınması sonraki karşılaştırmayı kolaylaştırır.
Konum: Possible landslide development — Yeni çatlaklar, su değişiklikleri, eğilme; bazen ön belirti olmaması
Sınır: Kaynağın tür, sistem ve bölge kapsamı korunur; örnek görevler ölçülmüş bir başarı veya evrensel takvim değildir.
Metindeki atfa dönİddia: Kazı, teras, gölet veya suyu yönlendirme planı için zemin ve komşu alanlar birlikte değerlendirilmelidir. Bu rehberden bir kazı ölçüsü çıkarma. Gözlem kaydını teknik değerlendirmede kullanılacak açık sorulara dönüştür.
Konum: Possible landslide development — Yeni çatlaklar, su değişiklikleri, eğilme; bazen ön belirti olmaması
Sınır: Kaynağın tür, sistem ve bölge kapsamı korunur; örnek görevler ölçülmüş bir başarı veya evrensel takvim değildir.
Metindeki atfa dönİddia: Bir gözlem kaydını işe yarar yapan şey, otomatik çözüm üretmesi değil, belirsizliği doğru kişiye taşımasıdır. Eğimli görünüm, su izi veya birikinti tek başına hendek, teras, istinat, gölet veya drenaj kararı verdirmez. Kazı ve dolgu yamacın davranışını etkileyebilir; değerlendirme zemini, mevcut yapıları ve aşağıdaki alanları birlikte ele almalıdır.
Konum: Signs of a moving landslide / signs of a potential landslide; initial warning limitation — Yeni çatlak, su değişimi, eğilme ve sesler; bazı hareketlerin ön belirti vermemesi. ABD genel rehberi, Türkiye’de yerel yetkili saha veya tahliye değerlendirmesi yerine geçmez.
Sınır: Yeni çatlak, su değişimi, eğilme ve sesler; bazı hareketlerin ön belirti vermemesi. ABD genel rehberi, Türkiye’de yerel yetkili saha veya tahliye değerlendirmesi yerine geçmez.
Metindeki atfa dönİddia: Hayır. İz görmemek, seçtiğin saatte ve görüş alanında iz seçemediğin anlamına gelir. Bazı yüzey kayıpları kolay görünmez; bazı yamaç hareketleri de ön belirti vermeyebilir. Uygunluk, yapılaşma veya tarımsal yatırım kararı bu fişten çıkmaz.
Konum: Signs of a moving landslide / signs of a potential landslide; initial warning limitation — Yeni çatlak, su değişimi, eğilme ve sesler; bazı hareketlerin ön belirti vermemesi. ABD genel rehberi, Türkiye’de yerel yetkili saha veya tahliye değerlendirmesi yerine geçmez.
Sınır: Yeni çatlak, su değişimi, eğilme ve sesler; bazı hareketlerin ön belirti vermemesi. ABD genel rehberi, Türkiye’de yerel yetkili saha veya tahliye değerlendirmesi yerine geçmez.
Metindeki atfa dönİddia: Yeni çatlak veya kabarma, alışılmadık su çıkışı ya da yeni birikme, yeni eğilme, düşen malzeme, kopma sesi veya ani akış değişimi fark edersen yakından inceleme. Güvenliyse tehlikeli alandan uzaklaş ve yetkililerin yönlendirmesini izle. Can güvenliği açısından acil tehlikede 112’yi ara. Ölçüm almak, çatlağın kenarına gitmek veya yeni fotoğraf çekmek için geri dönme.
Konum: Signs of a moving landslide / signs of a potential landslide; initial warning limitation — Yeni çatlak, su değişimi, eğilme ve sesler; bazı hareketlerin ön belirti vermemesi. ABD genel rehberi, Türkiye’de yerel yetkili saha veya tahliye değerlendirmesi yerine geçmez.
Sınır: Yeni çatlak, su değişimi, eğilme ve sesler; bazı hareketlerin ön belirti vermemesi. ABD genel rehberi, Türkiye’de yerel yetkili saha veya tahliye değerlendirmesi yerine geçmez.
Metindeki atfa dönİddia: Bu işaretler kendi başına heyelan teşhisi koydurmaz; hiçbirini görmemiş olmak da tehlikeyi dışlamaz. Bazı hareketler ön belirti vermeden gelişebilir. Uzaklaşma rotası veya güvenli mesafe burada evrensel bir sayı olarak verilemez; yerel koşullar ve resmî talimatlar belirleyicidir.
Konum: Signs of a moving landslide / signs of a potential landslide; initial warning limitation — Yeni çatlak, su değişimi, eğilme ve sesler; bazı hareketlerin ön belirti vermemesi. ABD genel rehberi, Türkiye’de yerel yetkili saha veya tahliye değerlendirmesi yerine geçmez.
Sınır: Yeni çatlak, su değişimi, eğilme ve sesler; bazı hareketlerin ön belirti vermemesi. ABD genel rehberi, Türkiye’de yerel yetkili saha veya tahliye değerlendirmesi yerine geçmez.
Metindeki atfa dön - Heyelanlara Karşı Alınacak Önlemler
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı
Teknik rehber · Erişim: 2026-10-05
Yayın tarihi: 2018-02-27İddia: Bir gözlem kaydını işe yarar yapan şey, otomatik çözüm üretmesi değil, belirsizliği doğru kişiye taşımasıdır. Eğimli görünüm, su izi veya birikinti tek başına hendek, teras, istinat, gölet veya drenaj kararı verdirmez. Kazı ve dolgu yamacın davranışını etkileyebilir; değerlendirme zemini, mevcut yapıları ve aşağıdaki alanları birlikte ele almalıdır.
Konum: Heyelan tehlikesinden kuşku; bireylerin sorumlulukları — Kuşkuda yerel yönetim ve yerbilimci/mühendis değerlendirmesi; kazı ve dolgu bağlamı. Genel afet bilgisi parsel güvenliği testi değildir. Yapısal müdahale ve evrensel eğim eşiği aktarılmadı.
Sınır: Kuşkuda yerel yönetim ve yerbilimci/mühendis değerlendirmesi; kazı ve dolgu bağlamı. Genel afet bilgisi parsel güvenliği testi değildir. Yapısal müdahale ve evrensel eğim eşiği aktarılmadı.
Metindeki atfa dönİddia: Yeni çatlak veya kabarma, alışılmadık su çıkışı ya da yeni birikme, yeni eğilme, düşen malzeme, kopma sesi veya ani akış değişimi fark edersen yakından inceleme. Güvenliyse tehlikeli alandan uzaklaş ve yetkililerin yönlendirmesini izle. Can güvenliği açısından acil tehlikede 112’yi ara. Ölçüm almak, çatlağın kenarına gitmek veya yeni fotoğraf çekmek için geri dönme.
Konum: Heyelan tehlikesinden kuşku; bireylerin sorumlulukları — Kuşkuda yerel yönetim ve yerbilimci/mühendis değerlendirmesi; kazı ve dolgu bağlamı. Genel afet bilgisi parsel güvenliği testi değildir. Yapısal müdahale ve evrensel eğim eşiği aktarılmadı.
Sınır: Kuşkuda yerel yönetim ve yerbilimci/mühendis değerlendirmesi; kazı ve dolgu bağlamı. Genel afet bilgisi parsel güvenliği testi değildir. Yapısal müdahale ve evrensel eğim eşiği aktarılmadı.
Metindeki atfa dön - Sel
Bursa İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü
Teknik rehber · Erişim: 2026-10-05
Yayın tarihi: Belirtilmemişİddia: Yağışın bitmesi de tek başına yeterli değildir. Sel suyu çekildikten sonra zemin ve yollar zarar görmüş olabilir. Dereden, kuru görünen akış yatağından, menfez ağzından veya taşkınla örtülmüş yoldan geçerek gözlem noktasına ulaşmaya çalışma. Suyun derinliğini ayağınla deneme, akan suya girme, fotoğraf için kıyıya yaklaşma. Yukarı kesimdeki yağış, bulunduğun yerde yağmur olmasa da akışı değiştirebilir.
Konum: Sel sırasında / araç içinde / sel sonrasında yapılması gerekenler — Sel suyuna ve suyla kaplı yola girmeme; su çekilince tehlikenin bitmemesi. Güvenli su derinliği, yapısal müdahale ve tahliye rotası üretilmedi.
Sınır: Sel suyuna ve suyla kaplı yola girmeme; su çekilince tehlikenin bitmemesi. Güvenli su derinliği, yapısal müdahale ve tahliye rotası üretilmedi.
Metindeki atfa dön - MeteoUyarı Nedir?
Meteoroloji Genel Müdürlüğü
Teknik rehber · Erişim: 2026-10-05
Yayın tarihi: Belirtilmemişİddia: Yağış sürerken veya şiddetli hava olayı beklenirken iz aramak için dışarı çıkma. Önce MGM’nin güncel tahminini, MeteoUyarı ayrıntılarını ve yerel resmî duyuruları kontrol et. Bu, ihtiyatlı bir gözlem yaklaşımıdır; uyarı rengi tek başına araziye giriş izni değildir. Yeşil renk, uyarı gerektiren meteorolojik olay tahmin edilmediğini anlatır; zeminin veya yolun güvenli olduğu anlamına gelmez.
Konum: Renk kodu uyarı sistemi; MeteoUYARI kullanımı — Renkler meteorolojik tahmin ve uyarıya ilişkindir. Yeşil renk saha güvenliği onayı değildir; bu sonuç genel meteorolojik kapsamdan yapılan editoryal ayrımdır. Canlı yerel uyarı burada kopyalanmadı.
Sınır: Renkler meteorolojik tahmin ve uyarıya ilişkindir. Yeşil renk saha güvenliği onayı değildir; bu sonuç genel meteorolojik kapsamdan yapılan editoryal ayrımdır. Canlı yerel uyarı burada kopyalanmadı.
Metindeki atfa dön - Türkiye İklimi
Meteoroloji Genel Müdürlüğü
Teknik rehber · Erişim: 2026-10-05
Yayın tarihi: Belirtilmemişİddia: Türkiye’de iklim, yükselti, topoğrafya ve arazi kullanımı kısa mesafelerde değişebilir. Kıyıdaki bir bahçenin gözlem koşulları iç kesimdeki, yüksek rakımdaki veya farklı yöne bakan bir alanla aynı değildir. MGM’nin iklim açıklaması bölgesel bağlam sağlar; parselin toprak ve güvenlik durumunu belirlemez.
Konum: Türkiye İklimi · deniz etkisi, dağlar ve yer şekilleri — Genel iklim çeşitliliği; parsel zemini, mikroiklim, belirli yağış olayı ve tehlikesi değerlendirilmez. Yerel kayıt soruları editoryal uyarlamadır.
Sınır: Genel iklim çeşitliliği; parsel zemini, mikroiklim, belirli yağış olayı ve tehlikesi değerlendirilmez. Yerel kayıt soruları editoryal uyarlamadır.
Metindeki atfa dön - Surface Runoff and the Water Cycle
U.S. Geological Survey · Water Science School
Teknik rehber · Erişim: 2026-10-05
Yayın tarihi: Belirtilmemişİddia: Akışı etkileyenler yalnızca eğim değildir. Yağışın süresi ve şiddeti, önceki yağışlar, toprak koşulları, örtü, yüzeyin kullanımı ve akışın toplandığı alan birlikte rol oynar. Bu nedenle bir yağıştan sonraki iz, gelecekteki bütün yağışların davranışını temsil etmez. Bu son cümle, çok etkenli süreç bilgisinden çıkan gözlem sınırıdır.
Konum: Meteorological factors / physical characteristics affecting runoff — Yağış türü, miktarı, şiddeti, süresi, önceki nem; kullanım, örtü, toprak, akış ağı ve topoğrafya. Parsel akış katsayısı, hacim ve drenaj hesabı aktarılmadı.
Sınır: Yağış türü, miktarı, şiddeti, süresi, önceki nem; kullanım, örtü, toprak, akış ağı ve topoğrafya. Parsel akış katsayısı, hacim ve drenaj hesabı aktarılmadı.
Metindeki atfa dönİddia: Önceki koşullar biliniyor mu? Uzun yağışlı dönem, kuru dönem, kar erimesi veya donmuş zemin bağlamı varsa not et; ölçülmeyeni ölçülmüş gibi sunma.
Konum: Meteorological factors / physical characteristics affecting runoff — Yağış türü, miktarı, şiddeti, süresi, önceki nem; kullanım, örtü, toprak, akış ağı ve topoğrafya. Parsel akış katsayısı, hacim ve drenaj hesabı aktarılmadı.
Sınır: Yağış türü, miktarı, şiddeti, süresi, önceki nem; kullanım, örtü, toprak, akış ağı ve topoğrafya. Parsel akış katsayısı, hacim ve drenaj hesabı aktarılmadı.
Metindeki atfa dönİddia: Yalnız görüntüyle kesin neden belirlenemez. Birikme farklı yüzey, alt katman, drenaj, yağış ve arazi koşullarıyla ilişkili olabilir. “Birikme görüldü; süre ve neden bilinmiyor” doğru başlangıçtır. Buradan drenaj hendeği açma veya toprağı delme kararı çıkarılmaz.
Konum: Meteorological factors / physical characteristics affecting runoff — Yağış türü, miktarı, şiddeti, süresi, önceki nem; kullanım, örtü, toprak, akış ağı ve topoğrafya. Parsel akış katsayısı, hacim ve drenaj hesabı aktarılmadı.
Sınır: Yağış türü, miktarı, şiddeti, süresi, önceki nem; kullanım, örtü, toprak, akış ağı ve topoğrafya. Parsel akış katsayısı, hacim ve drenaj hesabı aktarılmadı.
Metindeki atfa dönİddia: Bu sayfa yağıştan yüzey akış hacmi hesaplamaz. Arazinin üstünden gelen su, sızma, yüzey depolanması ve yağışın alansal farkı gibi etkenler bilinmeden yağış ve alanı çarpmak bir drenaj tasarımı sağlamaz. Su izi de debi ölçümü değildir.
Konum: Meteorological factors / physical characteristics affecting runoff — Yağış türü, miktarı, şiddeti, süresi, önceki nem; kullanım, örtü, toprak, akış ağı ve topoğrafya. Parsel akış katsayısı, hacim ve drenaj hesabı aktarılmadı.
Sınır: Yağış türü, miktarı, şiddeti, süresi, önceki nem; kullanım, örtü, toprak, akış ağı ve topoğrafya. Parsel akış katsayısı, hacim ve drenaj hesabı aktarılmadı.
Metindeki atfa dönİddia: Yağışın bitmesi de tek başına yeterli değildir. Sel suyu çekildikten sonra zemin ve yollar zarar görmüş olabilir. Dereden, kuru görünen akış yatağından, menfez ağzından veya taşkınla örtülmüş yoldan geçerek gözlem noktasına ulaşmaya çalışma. Suyun derinliğini ayağınla deneme, akan suya girme, fotoğraf için kıyıya yaklaşma. Yukarı kesimdeki yağış, bulunduğun yerde yağmur olmasa da akışı değiştirebilir.
Konum: Meteorological factors / physical characteristics affecting runoff — Yağış türü, miktarı, şiddeti, süresi, önceki nem; kullanım, örtü, toprak, akış ağı ve topoğrafya. Parsel akış katsayısı, hacim ve drenaj hesabı aktarılmadı.
Sınır: Yağış türü, miktarı, şiddeti, süresi, önceki nem; kullanım, örtü, toprak, akış ağı ve topoğrafya. Parsel akış katsayısı, hacim ve drenaj hesabı aktarılmadı.
Metindeki atfa dön - Resource Concern Guide Sheets · Sheet and Rill Erosion
USDA Natural Resources Conservation Service
Teknik rehber · Erişim: 2026-10-05
Yayın tarihi: Belirtilmemişİddia: Küçük oluklar, yamaç aşağısında toprak birikmesi veya taş ve bitki çevresinde kalan küçük toprak yükseltileri yüzey erozyonuyla ilişkili olabilir. Ancak yüzey erozyonu her zaman kolay fark edilmez. Bir fotoğraftan yıllık toprak kaybı, ton/hektar değeri ya da yamacın dayanıklılığı hesaplanamaz.
Konum: Mayıs 2020 · PDF s.5 · What is it? / Problems and indicators — Küçük oluklar, aşağı kesimde birikinti ve toprak kaideleri; yüzey kaybının her zaman görünür olmaması. ABD rehberi fotoğraftan kayıp veya heyelan güvenliği testi sağlamaz.
Sınır: Küçük oluklar, aşağı kesimde birikinti ve toprak kaideleri; yüzey kaybının her zaman görünür olmaması. ABD rehberi fotoğraftan kayıp veya heyelan güvenliği testi sağlamaz.
Metindeki atfa dönİddia: Hayır. İz görmemek, seçtiğin saatte ve görüş alanında iz seçemediğin anlamına gelir. Bazı yüzey kayıpları kolay görünmez; bazı yamaç hareketleri de ön belirti vermeyebilir. Uygunluk, yapılaşma veya tarımsal yatırım kararı bu fişten çıkmaz.
Konum: Mayıs 2020 · PDF s.5 · What is it? / Problems and indicators — Küçük oluklar, aşağı kesimde birikinti ve toprak kaideleri; yüzey kaybının her zaman görünür olmaması. ABD rehberi fotoğraftan kayıp veya heyelan güvenliği testi sağlamaz.
Sınır: Küçük oluklar, aşağı kesimde birikinti ve toprak kaideleri; yüzey kaybının her zaman görünür olmaması. ABD rehberi fotoğraftan kayıp veya heyelan güvenliği testi sağlamaz.
Metindeki atfa dön - Assessing forest degradation: Towards the development of globally applicable guidelines
Food and Agriculture Organization
Teknik rehber · Erişim: 2026-10-05
Yayın tarihi: Belirtilmemişİddia: Tarih, konum kodu ve açıklamalı krokiyle tutarlı kayıt oluşturma yaklaşımı, FAO’nun arazi değişimlerini izleme yöntemleriyle uyumludur. Buradaki kısa fiş, hobi bahçesi için hazırlanmış editoryal bir uyarlamadır; FAO’nun saha güvenliği onayı değildir.
Konum: Forest Resources Assessment Working Paper 177 (2011) · Soil erosion · basılı s.57–58, PDF s.66–67 — Açıklamalı kroki, tutarlı çalışma fişi, örtü/kullanım ve geçmiş bilgilerle karşılaştırma. Hobi bahçesi fişi ve aynı kadraj önerisi editoryal uyarlamadır; FAO onaylı saha protokolü, puanlama veya ölçüm reçetesi uygulanmadı.
Sınır: Açıklamalı kroki, tutarlı çalışma fişi, örtü/kullanım ve geçmiş bilgilerle karşılaştırma. Hobi bahçesi fişi ve aynı kadraj önerisi editoryal uyarlamadır; FAO onaylı saha protokolü, puanlama veya ölçüm reçetesi uygulanmadı.
Metindeki atfa dön - Türkiye’de Erozyon
Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü
Teknik rehber · Erişim: 2026-10-05
Yayın tarihi: Belirtilmemişİddia: Bu maddeler bölgesel risk sıralaması değildir; kayda eklenebilecek bağlam örnekleridir. Türkiye’de erozyonun anlaşılmasında örtü, arazi kullanımı, toprak, iklim ve topoğrafyanın birlikte değerlendirilmesi gerekir. Ulusal bilgiler tek bir parselin kayıp miktarına dönüştürülemez.
Konum: Erozyon Kontrolü Daire Başkanlığı faaliyetleri · genel Türkiye bağlamı — İklim, topoğrafya, toprak, arazi kullanımı ve doğal alanların birlikte ele alınması. Ulusal bağlam parsel teşhisi değildir; sayısal istatistik aktarılmadı.
Sınır: İklim, topoğrafya, toprak, arazi kullanımı ve doğal alanların birlikte ele alınması. Ulusal bağlam parsel teşhisi değildir; sayısal istatistik aktarılmadı.
Metindeki atfa dön - 112 SMS İhbarları
T.C. İçişleri Bakanlığı · 112 Acil Çağrı Merkezi
Teknik rehber · Erişim: 2026-10-05
Yayın tarihi: 2024-12-18İddia: Acil tehlike varsa önce 112 ve resmî yönlendirme gelir; dosyayı tamamlamayı bekleme. Acil olmayan zemin veya yamaç sorularında konunun niteliğine göre yerel yönetim ve ilgili yetkin jeoloji, jeoteknik, inşaat veya tarım uzmanlarından uygun yönlendirme istenebilir. Bu liste otomatik yetki veya proje onayı vermez; mesleki kapsam sahaya ve işe göre belirlenir.
Konum: Acil durumda mümkünse her zaman arayın — Türkiye’de acil yardım talebine telefonla erişim; mümkünse aramanın tercih edilmesi. Zemin incelemesi veya otomatik ihbar servisi değildir.
Sınır: Türkiye’de acil yardım talebine telefonla erişim; mümkünse aramanın tercih edilmesi. Zemin incelemesi veya otomatik ihbar servisi değildir.
Metindeki atfa dönİddia: Yeni çatlak veya kabarma, alışılmadık su çıkışı ya da yeni birikme, yeni eğilme, düşen malzeme, kopma sesi veya ani akış değişimi fark edersen yakından inceleme. Güvenliyse tehlikeli alandan uzaklaş ve yetkililerin yönlendirmesini izle. Can güvenliği açısından acil tehlikede 112’yi ara. Ölçüm almak, çatlağın kenarına gitmek veya yeni fotoğraf çekmek için geri dönme.
Konum: Acil durumda mümkünse her zaman arayın — Türkiye’de acil yardım talebine telefonla erişim; mümkünse aramanın tercih edilmesi. Zemin incelemesi veya otomatik ihbar servisi değildir.
Sınır: Türkiye’de acil yardım talebine telefonla erişim; mümkünse aramanın tercih edilmesi. Zemin incelemesi veya otomatik ihbar servisi değildir.
Metindeki atfa dön - MeteoUYARI · Türkiye
Meteoroloji Genel Müdürlüğü
Teknik rehber · Erişim: 2026-10-05
Yayın tarihi: Belirtilmemişİddia: MGM resmî güncel uyarı haritasına erişim; uyarı yokluğu saha güvenliği değildir.
Konum: Güncel uyarı haritasına resmî erişim — İşlem anında yeniden açılması gerekir. Bu sayfa uyarıları otomatik çekmez veya belirli gün/il için aktif uyarı sonucu sunmaz.
Sınır: İşlem anında yeniden açılması gerekir. Bu sayfa uyarıları otomatik çekmez veya belirli gün/il için aktif uyarı sonucu sunmaz.
Metindeki atfa dön
İlk iki kaynak kimliği, kaynak numarası ve geçmiş erişim kayıtları korundu. AFAD tanımı ve USGS belirtileri 5 Ekim 2026’da yeniden okundu; yeni kayıtlar aynı gerçek tarihle sona eklendi. Dolu örnekler, boş fiş ve çizimler özgün eğitim uyarlamalarıdır. Paket tarihi 4 Ekim, uygulama incelemesi 5 Ekim 2026’dır. Önceki sürümün onayı yeni metnin insan editör veya uzman incelemesi sayılmaz. Yayın, kullanıcının ayrı canlıya alma talimatına dayanır.
Koşullar ve kapsam
Ayrıntılı kavram ve kaynak notları
Değerlendirmeye hazırlanırken
Yetkin kişiye yöneltilecek soruların yanında verinin yokluğunu da yaz: eğim ölçümü yok, olay tarihi bilinmiyor veya yalnız tek görüntü var gibi. Soruları belgelemek, uzman görüşü alınmış olduğunu göstermez. Bu rehber için teknik uzman incelemesi yapılmadı.
Toprak ve su aşamaları ileride ayrı kaynak ve inceleme gerektirecek. Bu rehber o aşamalar için yalnız gözlem sınırını ve kayıt sözleşmesini bırakır. Bir su veya zemin yapısının uygulama adımlarını burada tamamlamış saymayız.